خصوصيات غرض سوره از منظر علامه طباطبائي(ره) و كاركرد آن در تفسير قرآن كريم

از منظر علامه طباطبايي سوره مجموعه‌اي از آيات با غرض معين اطلاق مي‌شود. غرض به معناي مقصود خداوند از نزول سوره، اصلي‌ترين محور معرفي و شناخت سوره‌ و عامل تمايز ميان سوره‌هاست. با توجه به اهميت موضوع غرض سوره‌ها و تأكيد علامه بر اين موضوع، اين تحقيق به بررسي خصوصيات غرض و كاركردهايش در خلال تفسير آيات و سوره‌ها در الميزان في تفسير القرآن پرداخته است. در اين تحقيق مشخص شد غرض مي‌تواند حالت‌هاي متعدد (اصلي و تبعي) داشته و يا اينكه داراي مراتب و سطوح مختلف باشد. همچنين كشف غرض سوره‌ها در كاركرد برون‌سوره‌اي، عامل تبيين تمايز سوره‌ها، تعيين ارتباط ميان سور‌ه‌ها و جايگاه سوره‌ها به نسبت يكديگر است. در بررسي‌هاي درون سوره‌اي مي‌توان، ابعاد يكپارچگي ادبي و كلامي آيات يك سوره و پيوستگي‌هاي غيرخطي موجود در ساختار سوره را به كمك غرض و با محوريت آن كشف نمود. پيوستگي‌هاي غير خطي شامل ارتباط جملات معترضه، ارتباط‌هاي حُكمي ميان آيات، تطفّل و بيان زيرموضوعات يك موضوع، و تناسب داستان‌ها و بسمله سوره با غرض سوره. كاركرد مهم ديگر غرض در تفسير آيات در موضوعات استخراج مفهوم واژگان آيات، تعيين مصاديق آيات، تحليل ادبي آيات و بررسي وجه تمايز تفسير دو آيه مشابه در دو سوره متفاوت، قابل مشاهده است.