اثربخشي روش درماني فراشناخت بر افسردگي دانش آموزان پسر 13 تا 18 ساله در خانواده‌هاي طلاق

مقدمه و هدف: افزايش ميزان طلاق در دهه‌هاي اخير و تأثيرات آن روي نوجوانان، آسيب‌هاي رواني همچون افسردگي را در كانون پژوهش‌ها قرار داده است. بر همين اساس، مطالعه‌ حاضر با هدف تعيين اثربخشي روش درماني فراشناخت بر افسردگي دانش‌آموزان پسر 13 تا 18 ساله در خانواده‌هاي طلاق انجام شد.روش كار: تحقيق حاضر از نوع نيمه تجربي با پيش آزمون، پس آزمون، پيگيري و گروه كنترل بود. جامعه آماري نوجوانان پسر 13 تا 18 ساله‌ دو مدرسه‌ متوسطه‌ اول منطقه‌ پنج شهر تهران در سال تحصيلي 1401-1400 بودند كه 30 نفر از آنها با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب و به طور تصادفي در گروه مداخله و گروه كنترل (هر گروه 15 نفر) جايگزين شدند. درمان فراشناخت در قالب 8 جلسه‌ 90 دقيقه‌اي به صورت هفتگي براي گروه مداخله ارائه شد، درحالي‌كه گروه كنترل مداخله‌اي دريافت نكرد. آزمودني‌ها در سه مرحله‌ پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري با پرسشنامه‌ افسردگي نوجوانان (Maria Kovacs، 1979) سنجيده شدند. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از آناليز واريانس دوطرفه با اندازه‌گيري‌هاي مكرر توسط نرم‌افزار SPSS نسخه ‌26 استفاده شد.يافته ها: بر طبق يافته‌هاي اين پژوهش، مداخله با درمان فراشناخت روي متغير افسردگي اثربخش بود (0/001 p)، به طوري‌كه ميانگين نمرات پس‌آزمون افسردگي براي گروه كنترل 30/57 و براي گروه مداخله 16/87 بود. در گروه مداخله تفاوت معناداري بين ميانگين نمرات پس‌آزمون با نمره 16/87 و پيگيري با نمره 17/60 ديده نشد (0/05 p).نتيجه‌گيري: يافته‌هاي پژوهش حاكي از اين بود كه درمان فراشناخت يك مداخله اثربخش روي دانش‌آموزان 13 تا 18 ساله در خانواده‌هاي طلاق بوده و توصيه مي‌شود اين روش درماني جهت كاهش افسردگي مورد استفاده قرار گيرد.