ارزيابي ميزان تاثير آموزش تئوري محور در پيشگيري از رفتارهاي جنسي پرخطر در نوجوانان: مرور نظام مند

مقدمه و هدف: افزايش خطر رفتارهاي جنسي در نوجوانان، جامعه بين المللي را بر آن داشت تا در اهداف توسعه پايدار 2030 بر كاهش ابتلا به ايدز در جوانان و نوجوانان تاكيد كند. لذا مطالعه حاضر با در نظر گرفتن اهميت آموزش تئوري محور به ارزيابي  مداخلات آموزشي تئوري محور در پيشگيري از رفتارهاي جنسي پرخطر در نوجوانان پرداخت.روش كار: مقالات واجد شرايط از سال 2000 تا 2022 در پايگاه هاي اطلاعاتي Web of Science، PubMed، Scopus، ERIC، APA Psycnet و كتابخانه كاكرين جستجو شد. براي ارزيابي كيفيت مطالعات وارد شده از چك ليست ارزيابي كيفيت مقالات Joanna Briggs Institute براي مطالعات نيمه تجربي استفاده شد.يافته ها: تعداد 7704 مقاله مورد غربالگري قرار گرفت و 29 مقاله واجد شرايط را در اين مطالعه وارد شدند. تئوري انگيزش محافظت، تئوري رفتار برنامه ريزي شده، الگوي اعتقاد بهداشتي، تئوري شناختي اجتماعي و مدل اطلاعات، انگيزش و مهارت هاي رفتاري مدل هاي مفهومي اصلي بودند. مداخلات آموزشي كه از الگوي اعتقاد بهداشتي، تئوري رفتار برنامه ريزي شده و تئوري انگيزش محافظت استفاده كردند بيشترين نمره مداخله آموزشي را بدست آوردند. اين تئوري ها مي‌توانند در رفتارهايي مانند استفاده از كاندوم، اجتناب از رابطه جنسي، به تأخير انداختن شروع رابطه جنسي و داشتن شركاي جنسي مؤثر باشند.نتيجه‌گيري: نتايج نشان مي دهد كه آموزش تئوري محور مي تواند بر رفتارهاي جنسي پرخطر مؤثر باشد. نتايج مي تواند محققين را در ارزيابي ابعاد مختلف مداخلات گذشته و طراحي يك برنامه آموزشي مؤثر ياري كند. علاوه براين، با توجه به تغييرات  اجتماعي، روش هاي نوين آموزشي را برگزيد.