اختلال نارسايي توجه/فزون كنشي و سندرم عدم درگيري شناختي: نقش ميانجي كنش هاي اجرايي در دانشجويان ايراني

مقدمه و هدف: در دهه هاي اخير، همراهي علائم سندرم عدم درگيري شناختي (CDS) با زيرنوع هاي اختلال نارسايي توجه/ فزون كنشي (ADHD) مورد توجه محققان اين حوزه بوده است. هدف پژوهش حاضر تعيين نقش ميانجي نارسايي در كنش هاي اجرايي در رابطه بين علائم اختلال نارسايي توجه/ فزون كنشي و سندرم عدم درگيري شناختي است. روش كار: پژوهش حاضر توصيفي و از نوع همبستگي و تحليل مسير مي باشد. در سال 1402 تعداد 612 دانشجو از دانشگاه هاي مختلف ايران، با روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند و به 2 پرسشنامه مقياس درجه بندي ADHD بزرگسالان باركلي (BAARS) و مقياس نارساكنش وري اجرايي باركلي نسخه بزرگسال (BDEFS) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از نرم افزار ليزرل 8/8 و به روش تحليل مسير تجزيه و تحليل شد. يافته ها:  هر سه متغير نارسايي توجه، فزون كنشي و تكانش گري در سطح معناداري 0/001 اثرات غيرمستقيمي بر سندرم عدم درگيري شناختي داشتند. به طوري كه براي اثر نارسايي توجه و تكانش گري، دو متغير خودسازماندهي/حل مسئله و خودانگيزشي نقش ميانجي ايفا كرده اند و براي اثر غيرمستقيم فزون كنشي بر سندرم عدم درگيري شناختي، خودسازماندهي/حل مسئله نقش ميانجي داشته است. به طور كلي مي توان گفت نارسايي در كنش هاي اجرايي، نقش ميانجي معناداري بين نشانه هاي اختلال نارسايي توجه/فزون كنشي و سندرم عدم درگيري شناختي دارد. نتيجه‌گيري: با توجه به نقش ميانجي كنش هاي اجرايي خودسازمان دهي/حل مسئله و خودانگيزشي انتظار مي رود علاوه بر تشخيص افتراقي دقيق تر، در طراحي و برنامه ريزي درمان با لحاظ كردن اين كنش هاي اجرايي، همزمان با بهبود نشانه هاي ADHD شاهد بهبودي در نشانه هاي سندرم عدم درگيري شناختي نيز باشيم.