اثر سديم نيتروپروسايد (SNP) بر خصوصيات مورفوفيزيولوژيك گياه دارويي نعناع فلفلي (Mentha piperita L.) تحت تنش شوري

سابقه و هدف: با توجه به ميزان گستردگي شوري در خاك‌هاي ايران، ميزان بالاي شوري آب و خاك مي‌تواند كيفيت محصول و بهره‌وري را محدود كند. از سوي ديگر با توجه به افزايش تقاضاي جهاني براي استفاده از گياهان دارويي از جمله نعناع فلفلي، امروزه استفاده از سديم نيتروپروسايد يكي از راهبردهاي نوين براي بهبود و افزايش عملكرد گياهان در شرايط نامطلوب محيطي مانند شوري آب و خاك است. بنابراين، اين مطالعه با هدف بررسي اثر سديم نيتروپروسايد (SNP) بر خصوصيات مورفوفيزيولوژيك گياه دارويي نعناع فلفلي (Mentha piperita L.) تحت تنش شوري اجرا شد. مواد و روش‌ها:اين آزمايش در گلخانه دانشگاه هرمزگان به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار در سال 1400 انجام شد. در اين پژوهش دو عامل سديم نيتروپروسايد (0، 0.1 و 0.2 ميلي‌مولار) و سطوح شوري (0، 25، 50، 75 و 100 ميلي‌مولار) مورد مطالعه قرار گرفت. ريزوم‌هايي به‌طول 4 سانتي‌متر انتخاب شده و در گلدان‌هايي به ‌قطر 20 سانتي‌متر و ارتفاع 18 سانتي‌متر كاشته شدند. بستر كشت هر گلدان مخلوطي از خاك زراعي، ماسه و كود دامي پوسيده به نسبت 1:3:6 بود. براي هر تيمار 3 گلدان به‌ عنوان 3 تكرار در نظر گرفته شد. در هر گلدان 4 ريزوم كاشته شد. پس از رشد گياه (8 برگي)، برگ‌هاي گياه با 200 ميلي‌ليتر محلول سديم نيتروپروسايد محلول‌پاشي شدند. گياهان شاهد با استفاده از آب مقطر محلول‌پاشي شدند. عمل محلول‌پاشي 3 بار در اوايل صبح به ‌ميزان 10 ميلي‌ليتر به هر گلدان و با فاصله زماني سه روز انجام شد. 24 ساعت پس از آخرين محلول‌پاشي و دو ماه پس از كاشت، گياهان تحت تيمار شوري قرار گرفتند. 20 روز پس از اعمال تنش، بوته‌ها برداشت شده و ارزيابي صفات انجام گرفت. متغيرهاي اندازه‌گيري شده شامل: طول و عرض برگ، قطر ساقه، وزن تر و خشك برگ، كلروفيل a، كلروفيل b، كاروتنوئيد، نشت يوني، پرولين، كاتالاز و ظرفيت اكسايشي بود. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه حضور سديم نيتروپروسايد 0.2 ميلي‌مولار در مقابل عدم حضور آن سبب افزايش معني‌دار طول برگ، عرض برگ، كلروفيل a، b، كاروتنوئيد و پرولين به ‌ميزان (80.60، 65.38، 150، 38.70 و 120 و 101.13 درصد) در تنش شوري 100 ميلي‌مولار شده است. در حالي كه مشاهده شد كاربرد سديم نيتروپروسايد 0.1 ميلي‌مولار سبب كاهش نشت يوني به ميزان 365.90 درصد در تنش شوري 100 ميلي‌مولار در مقايسه با شاهد شده است. نتيجه‌گيري: لذا با توجه به نتايج حاصل از پژوهش حاضر مي‌توان محلول‌پاشي سديم تيتروپروسايد را جهت كاهش اثرات منفي تنش شوري در گياه نعناع فلفلي توصيه نمود.