بررسي درون شيشه تحمل به شوري القا شده توسط برخي ريزوباكتري هاي محرك رشد در گياه شيرين بيان

سابقه و هدف: ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه (PGPR) باكتري‌هاي خاك هستند كه در ريزوسفر گياهان حضور دارند و با سازوكارهاي ويژه‌اي رشد گياه را تقويت مي‌كنند و تنش‌هاي محيطي را كاهش مي‌دهند، بنابراين كاربرد اين باكتري‌ها روشي سودمند در كشاورزي پايدار شمرده مي‌شود. در اين پژوهش، پتانسيل سويه‌هاي مختلف ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه براي تحريك رشد و تعديل تنش شوري در گياه شيرين‌بيان (Glycyrrhiza glabra L.) مقايسه گرديد.مواد و روش‌ها: آزمايشي با دو عامل شامل شوري (شاهد بدون شوري (NS)، 60 ميلي‌مولار (S1)، 120 ميلي‌مولار (S2) و 180 ميلي‌مولار (S3) كلريد سديم) و تلقيح ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه (شاهد بدون تلقيح، تلقيح با Pseudomonas fluorescens، تلقيح با Pseudomonas putida و تلقيح با Azotobacter chroococcum) طراحي شد. گياهچه‌هاي 15 روزه تلقيح شده و يا بدون تلقيح در ظرف‌هاي شيشه‌اي حاوي محيط رشد گياه MS و تيمارهاي نمك NaCl كشت شدند. گياهان در محفظه رشد به مدت 35 روز رشد يافتند و سپس مورد ارزيابي قرار گرفتند. وزن تر، وزن خشك، طول ريشه و بخش هوايي، رنگيزه‌هاي فتوسنتزي، پرولين، مالون دي‌آلدهيد و برخي از آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني مورد بررسي قرار گرفت.يافته‌ها: شوري بدون در نظر گرفتن تيمار ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه و سطح تنش شوري باعث كاهش رشد شيرين‌بيان شد. گياهان تلقيح شده با P. fluorescens به‌طور معني‌داري زيست‌توده اندام هوايي بيشتري نسبت به گياهان شاهد در تمام سطوح شوري داشتند، در حالي‌كه تلقيح A. chroococcum تنها در افزايش زيست‌توده اندام هوايي در سطح شوري بالاتر مؤثر بود و P. putida تأثير معني‌داري بر رشد اندام هوايي نداشت. طول ريشه در تمام تيمارهاي باكتريايي تحت شوري كاهش يافت. تيمار P. fluorescens در تمام سطوح شوري اثر افزايشي و معني‌داري بر طول ريشه نشان داد. شاخص تحمل به نمك در گياهان تلقيح شده با ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه در سطوح 120 و 180 ميلي‌مولار كلريد سديم به‌طور معني‌داري بالاتر بود. اثر P. putida در بهبود محتواي كلروفيل كل نسبت به ساير گونه‌ها معني‌دارتر بود. تنش شوري باعث توليد مالون دي آلدهيد (MDA) و پرولين در گياهان تلقيح شده و غير تلقيح شده گرديد، اما تلقيح با گونه‌هاي سودوموناس به‌طور قابل توجهي باعث كاهش محتواي MDA و افزايش محتواي پرولين به‌ويژه در تيمارهاي 60 و 120 ميلي‌مولار كلريد سديم شد. علاوه بر اين، با افزايش سطح نمك، فعاليت سوپراكسيد ديسموتاز و گاياكول پراكسيداز به طور قابل توجهي افزايش يافت. تلقيح با هر سه گونه ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه باعث افزايش بيشتر فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني در تمام سطوح نمك شد. تنش شوري باعث كاهش غلظت پتاسيم و نسبت پتاسيم به سديم گرديد و تلقيح باكتريايي به‌طور معني‌داري غلظت پتاسيم را تحت تنش شديد شوري افزايش داد و نسبت پتاسيم به سديم را بهبود بخشيد.نتيجه‌گيري: تلقيح با هر سه گونه ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه در سطوح 120 و 180 ميلي‌مولار كلريد سديم منجر به بهبود شاخص تحمل به تنش شوري شيرين بيان از طريق افزايش توليد پرولين و آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدانت و حفظ نسبت بالاتر پتاسيم به سديم گرديد. نتايج نشان مي‌دهد كه تلقيح با ريزوباكتري‌هاي محرك رشد گياه منتخب به‌ويژه گونه‌هاي سودوموناس مي‌تواند به‌عنوان ابزار مفيدي براي كاهش تنش شوري در شيرين‌بيان مد‌نظر قرار گيرد.