ويژگي‌هاي بيوشيميايي، عملكرد و كيفيت گل رز شاخه بريده رقم جومليا رشد يافته تحت منابع نوري مختلف در گلخانه

سابقه و هدف: گل رز يكي از شناخته شده ترين گل هاي زينتي شاخه بريده در سراسر دنيا مي باشد و توليد گل رز در گلخانه هاي تجاري اهميت زيادي دارد. اين گل يك گياه نور پسند در ميان گل هاي زينتي مي باشد و تأمين نور مناسب در دوره پرورش يكي از اقدامات مهم در افزايش عملكرد و كيفيت گل رز گلخانه اي، در روزهاي كم نور و ابرناك است. افزايش نور در دسترس گل رز در كشت هاي گلخانه اي با استفاده از منابع نور تكميلي انجام مي شود. طي چند سال اخير كاربرد نورهاي تكميلي جديد به عنوان جايگزين منابع نور قديمي در بهبود شرايط رشد و نمو گياهان زينتي بسيار مورد توجه قرار گرفته است. به اين منظور پژوهش حاضر با هدف بررسي اثر منبع نور مكمل بر شاخص هاي ريخت زايي و فيزيولوژيك گل رز رقم جومليا صورت گرفت. نورهاي تكميلي جديد شامل نور ديود تركيبي در مقايسه با منابع نور متداول و قديمي مانند بخار فلزي و پرفشار سديمي براي تعيين منبع نور مكمل بهينه براي توليد گل رز شاخه بريده رقم جومليا به روش هيدروپونيك در طي فصل سرد استفاده شد و نور طبيعي خورشيد به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. مواد و روش ها: اين آزمايش در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار گروه تيمار نوري شامل نورهاي تكميلي بخار فلزي، پرفشار سديمي، ديودهاي ساطع كننده نور تركيبي و شاهد (نور طبيعي خورشيد بدون نوردهي تكميلي) در سه تكرار و هر تكرار شامل چهار بوته گل رز اجرا شد. آزمايش در گلخانه تخصصي گل رز واقع در گلخانه پژوهشي دانشكده كشاورزي دانشگاه صنعتي اصفهان در سال1400 -1399 انجام شد. در اين تحقيق صفات ريخت زايي و فيزيولوژيك شامل طول غنچه، قطر ساقه گل، قطر كاسه گل، تعداد برگ در زمان گلدهي، تعداد گل، ميزان كلروفيل هاي a و b برگ، محتواي نسبي آب برگ، پروتئين برگ و كلروفيل فلورسنس برگ گل رز رقم جومليا اندازه گيري شد.يافته ها: براساس نتايج به دست آمده، اثر تيمارهاي نور تكميلي بر صفات ريخت زايي و فيزيولوژيكي گل رز شاخه بريده رقم جومليا معني دار بودند. در مقايسه با تيمار شاهد، تيمار ديودهاي نوري تركيبي بيشترين تأثير را بر شاخص هاي طول غنچه، قطر ساقه گل و قطركاسه گل داشت؛ نتيجه مشابه در افزايش تعداد برگ و تعداد شاخه گل به دست آمد. همچنين تجمع رنگيزه هاي فتوسنتزي برگ شامل كلروفيل ها در تيمار نوري ديودهاي تركيبي بيشترين افزايش را نشان داد. ديودهاي نوري رشد توانست محتواي نسبي آب برگ را به طور معني داري نسبت به ساير تيمارها افزايش دهد. ميزان پروتئين اندازه گيري شده در بافت برگ گل رز تيمار شده با نور ديودهاي تركيبي نسبت به ديگر تيمارها بالاتر بود. با بررسي شاخص كلروفيل فلورسنس مشخص شد ديودهاي نوري شرايط رشدي مناسب تري براي رشد بوته هاي گل رز فراهم كردند. در بين تيمارهاي مورد بررسي بالاترين كميت و كيفيت گل رز شاخه بريده رقم جومليا توسط تيمارهاي ديودهاي ساطع كننده نور تركيبي در مقايسه با ساير تيمارهاي نور تكميلي و همچنين تيمار شاهد ايجاد شد. نتيجه گيري: با توجه به اثرات مطلوب تيمارهاي ديودي نور تركيبي بر خصوصيات كمي و كيفي گل رز رقم جومليا و با در نظر گرفتن بازده انرژي بالاتر و صرفه اقتصادي در بازه زماني طولاني تر در كشت هاي گلخانه اي، استفاده از ديودهاي نور تركيبي در نوردهي تكميلي كشت هاي فشرده در اولويت مي باشد. نورهاي تكميلي ديود تركيبي به دليل برتري معني دار نسبت به شاهد و نقش مثبتي كه در بهبود فرآيند رشد و نمو گل رز رقم جومليا دارند، پيشنهاد مي گردد؛ همچنين نور مكمل ديودهاي تركيبي به عنوان جايگزيني براي نورهاي تكميلي بخار فلزي و پرفشار سديمي توصيه مي گردد.