بررسي و مطالعه الگوي استقراري محوطه‌هاي سده‌هاي مياني دوران اسلامي بيجار گروس بر اساس تحليل‌هاي GIS

شهرستان بيجار در مرتفع‌ترين نقطه شرق استان كردستان و در محور ارتباطي شمال‌‌غرب به غرب قرار گرفته است. فعاليت‌هاي پژوهشي در ارتباط با دوران اسلامي در اين منطقه به ندرت به انجام رسيده، بنابراين مطالعه‌ي زيستگاه‌هاي انساني نقش به سزايي در بازسازي برهم‌كنش‌هاي منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسي و شناسايي مكان‌‌هاي استقراري بر اساس تحليل SPSS و Arc GIS جهت درك جايگاه منطقه در مطالعات باستان‌‌شناختي غرب ايران و شناخت عوامل تأثيرگذار بر شكل‌‌گيري محوطه‌ها با بهره‌‌گيري از روش‌‌هاي تحليل كمي از نوع آمار استنباطي، همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون خطي چندگانه است. همچنين يافته‌هاي سفالي بيانگر رواج سنت‌هاي فرهنگي سلجوقي، ايلخاني، تيموري و صفوي در اين ‌بخش از غرب ايران است. ساكنان اين محوطه‌ها بيشتر ارتباطات فرهنگي به صورت محلي، منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي داشته‌اند. اين پژوهش با رويكرد توصيفي- تحليلي سعي دارد به سؤالاتي پاسخ دهد كه مهمترين عوامل زيست محيطي در شكل‌‌گيري محوطه‌هاي سده مياني بيجار چه بوده است؟ و ترسيم الگوي استقراري منطقه طي دوران اسلامي به‌‌ويژه سده‌هاي مياني چگونه بوده و چه مفهومي براي توزيع زيستگاه‌هاي مي‌توان در نظر گرفت؟ در نتيجه اين پژوهش با بررسي متغيرهاي گوناگون از جمله ارتفاع از سطح دريا، راه‌‌ها، جهت و ميزان شيب زمين، نزديكي به رودخانه، كد‌هاي ارتفاعي در شكل‌‌گيري محوطه‌ها نقش بسزايي داشته است. جهت به دست آوردن الگوي استقراري منطقه در دوران اسلامي (سده‌هاي مياني) با استفاده از تحليل خوشه‌اي، سه الگو به دست آمده و از نظر فرهنگي نتايج نشان مي‌دهد كه مواد فرهنگي نشان‌‌دهنده تأثيرات مناطق هم‌‌جوار است.