بلاي زلزله در ايران دوره صفويه و پيامد‌هاي آن بر زندگي اجتماعي مردم

ايران به عنوان كانوني زلزله‌ خيز، زمين ‌لرزه‌ها و پس ‌لرزه‌هاي متعددي را در اعصار تاريخي مختلف از جمله دوره‌ صفويه تجربه كرد. اهميت وقوع اين بلا به گونه‌اي بود كه گزارش آن از چشم مورخان ايراني و سفرنامه‌نويسان اروپايي دور نماند و آنان بر مبناي ديده‌ها، شنيده‌ها و همچنين اقتباس از ديگر منابع تاريخي، جريان وقوع زلزله را ثبت مي‌كردند. آنچه كه بر اهميت اين گزارش‌ها مي‌افزايد، ديدگاه اين دو گروه به تأثيري بود كه در هنگامه‌ وقوع زلزله و پس از آن بر زندگي مردم تحميل مي‌شد. بر همين اساس چگونگي تأثير زلزله بر زندگي مردم در دوره صفويه، مسئله پژوهش پيش‌رو را شكل داده است. هدف اين پژوهش آن است كه با روش توصيفي ـ تحليلي گردآوري داده‌ها به شيوه‌ كتابخانه‌اي، بدين سؤال پاسخ دهد كه از ديدگاه مورخان ايراني و سفرنامه‌نويسان اروپايي، وقوع زلزله در دوره‌ صفويه چگونه توانسته است زندگي اجتماعي مردم را متأثر سازد؟ برآوردِ اين مقاله نشان مي‌دهد كه در نگرش مورخان ايراني و سفرنامه‌نويسان اروپايي، وقوع زلزله در دوره‌ صفويه ضمن ايجاد تلفات جاني سنگين و تخريب زيرساخت‌هاي مسكوني بر آرايش فكري، باورها و اعتقادات عمومي مردم نيز تأثير سترگي گذاشت.