چالش هاي اجتماعي و اخلاقي قهوه خانه ها در دوران قاجار

درهر جامعه اي برحسب ضرورت و نياز بشري مراكزي جهت استراحت و گذران اوقات تاسيس شده است. در ايران نيز از دوره صفويه قهوه خانه با اين هدف بنا گرديد. اين مكان از اين زمان به بعد به عنوان مكان عمومي جزء بافت شهري قرار گرفت ماهيت مكان عمومي اقتضا مي كند. افرادي از مشاغل و سليقه هاي گوناگون فكري درآن گردهم آيند. كم كم روابط بين اين افراد براثر رفت و آمد هاي متعدد مستحكم مي شد و اين ها نه تنها برخلقيات و نوع و فكر و انديشه همديگر، حتي برروند تحولات فرهنگي جامعه نيزتاثير مي گذاشتند. البته حضور افراد مطلوب تاثيرسازنده و به تبع آن حضور افراد نامطلوب اثرات معكوسي بر نوع رفتار و آداب مردم داشت. با عنايت به اين كه قهوه خانه ها در دوره قاجاريه بخشي از اماكن عمومي تاثيرگذار محسوب مي شدند، اين نوشتار با تكيه بر منابع و بهره گيري از روش توصيفي - تحليلي در نظر دارد برخي كاركردهاي منفي قهوه خانه را مورد كند و كاو قرار دهد از اين رو سوال اصلي نوشتار از اين قرار است.چه كاركردهاي منفي را براي قهوه خانه هاي دوره قاجار مي توان بر شمرد؟ داده هاي تحقيق نشان مي دهد كه قهوه خانه ها به عنوان يك مكان عمومي در دوره قاجار مورد اقبال و توجه اقشار مختلف اجتماع قرار داشتند از اين رو در كنار كاركردهاي مثبت خود محلي براي انواع بزه هاي اجتماعي نيز بودند. درگيرهاي اجتماعي، بدمستي، قمار، الواطي و اعتياد از مهمترين ناهنجاري هايي بود كه در اين مكان رخ مي داد. در حقيقت وجود افراد نامطلوب قهوه خانه ها را مامن مناسبي براي بروز انواع خلاف ها و رفتار هاي بزهكارانه مبدل مي كرد كه قواعد اخلاقي جامعه را به چالش مي كشيد.