بررسي و تحليل نمادشناسانۀ نقش‌مايۀ درخت نخل در هنر جيرفت

جيرفت كه به باور برخي از پژوهشگران و باستان شناسان، همسان و همپايۀ ميان رودان رخ مي نمايد، بستري غني از آثار باستاني ارزشمند دارد. اين آثار كه به واسطۀ وقوع سيلي در سال 1380خورشيدي سر از زير خاك برآوردند، خبر از فرهنگي چند هزار ساله در اين خطه از سرزمين ايران دادند كه مي توان گفت براي چند هزاره در اين خاك خفته مانده بود. اين آثار كه راويان فرهنگ كهن جيرفت قلمداد مي شوند، چنانچه رمزگشايي گردند، ناگفته هاي بسياري از مباحث اساطيري، آيين ها، اعتقادات و باورهاي جامعۀ زمان خويش را بازگو خواهند كرد. اين پژوهش بر آن است تا با واكاوي سه مورد از آثار دربردارندۀ نقش مايۀ درخت نخل، در فهم زبان غير نوشتاري فرهنگ جيرفت كوشش نمايد و بدين وسيله در بازسازي بافت و ساختار آن ياري رساند. پژوهش حاضر بر آن است تا با بهره گيري از رويكردهاي مطرح در شمايل نگاري و شمايل شناسي، به درك راز پنهان در سه اثري بپردازد كه نقش مايۀ درخت نخل را در دل خود به تصوير كشيده اند و با نگاهي موشكافانه به عناصر و كنشگرهاي سازندۀ آثار مذكور، در جستجوي صدايي ناشنوده و گم مانده در ژرفاي اين فرهنگ پرشكوه باشد كه زمان شكل گيري آن به سه هزار سال پيش از ميلاد باز مي گردد. بدين سان، اين پژوهش با بهره گيري از روش توصيفي- تحليلي، مشاهده گري آثار مكشوفه، با تكيه بر داده هاي باستان شناختي و پژوهش كتابخانه‌اي، چگونگي تصويرگري نقش نخل در هنر جيرفت را مورد واكاوي قرار داده است.