مطالعه تطبيقي ديدگاه هاي ويليام هاس با محمدعلي جمال زاده در زمينه خلقيات ايرانيان

ويليام هاس در فصل پنجم كتاب خود Iran ، خلقيات ايرانيان را مورد مطالعه قرار داده است. از سوي ديگر، كتاب «خلقيات ما ايرانيان» اثر محمدعلي جمال‌زاده ازجمله آثار فارسي معتبر در موضوع خلقيات‌نويسي ايرانيان به‌شمار مي-رود. مقاله حاضر، اين مسأله را واكاوي مي‌كند كه ديدگاه‌هاي هاس درباره خلقيات ايرانيان تا چه اندازه درست و قابل اعتماد هستند. بر اين اساس، پرسش اصلي پژوهش حاضر اين است كه ديدگاه‌هاي هاس درباره خلق و خوي ايرانيان تا چه حد با نظرات جمال‌زاده قابل مقايسه هستند؟ و مؤلفه‌هاي شناسايي‌شده توسط هاس، تا چه اندازه در كتاب «خلقيات ما ايرانيان» ديده مي‌شوند.؟ از اين جهت، روش پژوهش از نوع تطبيقي بوده كه به دنبالِ يافتن وجوه تفاوت و تشابه اين ديدگاه‌ها در مقوله خلقيات ايرانيان است. بر اين اساس، شش شاخص از فصل پنجم كتابِ هاس استخراج گرديده و به‌عنوان مبناي مقايسه خلقيات ايرانيان از آن استفاده شده است. يافته‌هاي اين پژوهش، نشان مي‌دهد كه خلقيات ايرانيان بر مبناي نظرات هاس، در بسياري از موارد يا ديدگاه‌هاي جمال‌زاده، قابل انطباق است.