نقش حكومت در ايجاد شبكه هاي آبياري و توسعه كشاورزي در مغرب قرون ميانه

نوشتار حاضر به بررسي تاريخي جايگاه و نقش حكومتهاي مغرب دوران ميانه در ايجاد و كنترل نظام آبياري در اقتصاد كشاورزي مي پردازد. به نظر مي رسد در مغرب قرون ميانه يك سياست آگاهانه براي توسعه كشاورزي از طريق توسعه شبكه هاي آبياري و فن آوري هاي جديد آب وجود داشته است. پرسش اصلي ما اين است كه جايگاه و نقش حكومتهاي مغرب در آبرساني و ايجاد شبكه هاي آبياري براي زمين هاي كشاورزي در دوران تاريخي مورد نظر چگونه بوده است؟ مدعا و پاسخ آغازين اين است كه «دولتهاي مغرب قرون ميانه در مجموع در ايجاد شبكه هاي آبرساني براي زمين هاي كشاورزي از طريق ايجاد سازه هاي عظيم آبياري نقش به سزايي داشته اند». آنچه در نهايت مبتني بر روش مطالعه تطبيقي تاريخي و ملهم از چارچوب مفهومي ويتفوگل، بدان دست يافتيم اين است كه شيوه هاي كشاورزي مغرب قرون ميانه نتيجه يك سياست آگاهانه در حوزه هاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي بوده است، سياست هايي كه تمايل به تشويق روندهاي توسعه زمين هاي قابل كشت داشتند. افزايش آبياري و كنترل آب هاي سطحي از طريق ايجاد سازه هاي خاكي و سنگي، افزايش تسلط حكومت ها بر سيستم هاي آبياري و توليت ايشان بر ساخت و نگهداري اين سيستم ها و در نتيجه احياء و توسعه زمين هاي زراعي و افزايش چشمگير محصولات كشاورزي به ويژگيهاي مهم دوران مورد بحث ما تبديل شد.