بررسي اثر نامتقارن شاخص بازار سهام بر شاخص قيمت مسكن

هدف: رابطه پوياي بالقوه بين قيمت سهام و قيمت مسكن، همواره موضوع بحث مهم در ادبيات دانشگاهي و تخصصي بوده است. از لحاظ اقتصادي، مسكن هم كالاي سرمايه‌گذاري و هم كالاي مصرفي محسوب مي‌شود و اين نكته مسكن را از دارايي‌هاي مالي مانند سهام متمايز مي‌كند. مي‌توان تأثير سهام بر قيمت مسكن را برايندي از دو اثر جانشيني و اثر ثروت در نظر گرفت. املاك و سهام هر دو دارايي و هر دو گزينه‌هاي سرمايه‌گذاري در نظر گرفته مي‌شوند. در اين خصوص، رابطه بين اين دو دارايي (مسكن و سهام) را مي‌توان به‌عنوان يك اثر جانشيني تفسير كرد؛ به اين معنا كه بازده بالاي سرمايه‌گذاري در بازار سهام، مي‌تواند باعث خروج سرمايه‌گذار از بازار مسكن شود و در نتيجه، تقاضا و قيمت مسكن را كاهش دهد. بنابراين قيمت سهام بر قيمت مسكن تأثير منفي خواهد گذاشت. وقتي مسكن به‌عنوان يك كالاي مصرفي در نظر گرفته مي‌شود، تأثير ثروت برجسته‌تر است. افزايش درآمد و ثروت، از جمله دارايي مالي، در اثر افزايش قيمت سهام، در هزينه كل مصرفي، از جمله هزينه مسكن اثر مثبتي دارد. به‌طور مشخص‌تر از آنجا كه مالكان خانه درآمد پيش‌بيني نشده از سهام به‌دست مي‌آورند، اثر ثروت حاصل از اين درآمدهاي پيش‌بيني‌نشده، موجب افزايش خريد خانه‌ به‌عنوان كالاي مصرفي مي‌شود. به عبارت ديگر، اثر ثروت به رابطه مثبت بين قيمت سهام و مسكن منجر مي‌شود؛ زيرا بازده بالا در بازار سهام، موجب افزايش ثروت كل مالكان خانه و قدرت سرمايه‌گذاري آن‌ها در ساير مستغلات مي‌شود. بر اساس ادبيات مطرح شده در فوق، مشخص مي‌شود كه شاخص بازار سهام مي‌تواند بر قيمت مسكن اثر مثبت يا منفي داشته باشد و نياز است تا اين رابطه براي هر كشور به‌صورت دقيق و بر اساس شواهد آماري بررسي شود.روش: براي بررسي اثر شاخص بازار سهام بر قيمت مسكن در ايران، از داده‌هاي دوره زماني ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۰ استفاده شده است. به‌منظور آزمون فرضيه‌هاي پژوهش، از روش NARDL استفاده شده است تاعدم تقارن احتمالي در تأثير تكانه‌هاي مثبت و منفي شاخص قيمت سهام، بر شاخص قيمت مسكن شناسايي شود.يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه در كوتاه‌مدت، تكانه‌هاي مثبت و منفي در شاخص بازار سهام، بر شاخص قيمت مسكن تأثير معناداري نگذاشته است؛ ولي در بلندمدت تكانه‌هاي مثبت در شاخص بازار سهام، بر شاخص قيمت مسكن اثر مثبت مي‌گذارد؛ در حالي كه تكانه‌هاي منفي، اثر منفي ولي بي‌معنا بر اين متغير گذاشته است.نتيجه‌گيري: بر اساس نتايج پژوهش، با توجه به اينكه تغييرات بازار سهام، مي‌تواند بر قيمت مسكن ايران تأثير چشمگيري داشته باشد، پيشنهاد مي‌شود سياست‌گذاران اين تأثير را در سياست‌هاي بازار سهام در نظر بگيرند. در سياست‌گذاري بخش مسكن كه نيازمند پيش‌بيني قيمت مسكن است، مي‌بايست به تغييرات احتمالي شاخص بورس توجه شود.