نسبت رسيدگي توسط دولت متبوع بزه ديده و دولت محل حضور متهم در پرتو تعهد به محاكمه يا استرداد در كنوانسيون 1973

تعهد به محاكمه يا استرداد تعهدي است اوليه كه عمدتاً در معاهدات با هدف مقابله با بي‌كيفرماني درج شده‌اند. مبناي آغازين انجام اين تعهد از سوي دولتي است كه متهم در سرزمينش حضور دارد. در اين حالت، دولت ذي‌ربط يا بايد نسبت به درخواست استرداد احتمالي دولتي ديگر در خصوص متهم پاسخ مثبت دهد يا اينكه خود مبادرت به تعقيب و محاكمه متهم نمايد. با اين حال، پرسشي كه ممكن است مطرح شود آن است كه در صورت تمايل يك دولت عضو معاهده ذي‌ربط غير از دولتي كه متهم را در اختيار دارد، آيا مي‌توان گفت به دليل عدم حضور متهم، امكان محاكمه وجود ندارد يا اينكه دست‌كم مي‌توان تجويز انجام تحقيقات اوليه به منظور استرداد را در نظر آورد؟ در واقع، نسبت رسيدگي توسط دولت متبوع بزه‌ديده و دولت محل حضور متهم چيست؟ در اين نوشتار با بررسي مطالعه كميسيون حقوق بين‌الملل و رويه ديوان بين‌المللي دادگستري و با تمركز خاص روي كنوانسيون پيشگيري و مجازات جرائم عليه اشخاص حمايت شده بين‌المللي از جمله مأموران ديپلماتيك 1973، اين نكته مطرح مي‌شود كه از يك سو، انجام تحقيقات مقدماتي شرط درخواست استرداد است و از سوي ديگر، تأخير در تعقيب و محاكمه نيز موجب نقض تعهد به محاكمه تلقي خواهد شد.