بيان اختصاصي ژن اكسندين-4 متصل به زيرواحد B سم وبا (CTB) در ريشه هويج ( Daucus carota L.) تحت تنظيم راه انداز MLL

هدف: اكسندين 4 (Ex4) يك پپتيد 39 اسيد آمينه‌ايي است كه از ترشحات بزاق مارمولك هلودرما سوسپتوم جدا شده و داراي عملكرد زيستي مشابه با گيرنده شبه‌گلوكان (GLP 1) مي‌باشد. مهمترين نقش فيزيولوژيكيGLP 1 تنظيم متابوليسم گلوكز از طريق كاهش ورود گلوكز به سلول‌ها است. اتصال Ex4 به زير واحد B سم وبا (CTB) باعث افزايش كارايي آن از طريق اتصال به پذيرنده سلول‌هاي اپيتليال روده مي‌شود. گياهان تراريخت مي‌توانند به‌عنوان كارخانه‌هاي توليد پروتئين‌هاي نوتركيب به‌كار روند، براي به حداكثر رساندن كارآيي گياهان تراريخت مي‌توان بيان ژن‌هاي خارجي را از نظر زماني و مكاني تحت تنظيم راه‌اندازهاي مختلف تنظيم نمود. به‌منظور بيان اختصاصي ژن CTBEx4 در بافت ريشه هويج، راه‌انداز (MLL) Major Latex Likeمربوط به بيان اختصاصي در ريشه غده‌ايي چغندر قند جايگزين راه‌انداز CaMV35S در سازه pBI121 شد و براي تراريختي ريز‌نمونه‌هاي گياه هويج به‌كار گرفته شد.مواد و روش‌ها: با استفاده از روش CTAB از برگ‌هاي گياه چغندر قند DNA استخراج شد سپس با استفاده از آغازگرهاي اختصاصي راه‌انداز MLL واكنش PCR انجام گرفت. قطعه به‌دست آمده با استفاده از آنزيم‌هاي برشي جايگزين راه‌انداز CaMV35S در سازه pBI121 شد. از دو سازه pBI121 Mll CTBEx4 و pBI121 CamV35S CTBEx4، با استفاده از باكتري Agrobacterium tumefaciens براي تراريخت كردن ريزنمونه‌هاي هويج استفاده شد. ريز‌نمونه‌هاي تراريخت شده در محيط كشت MS درون شيشه از طريق باززايي غيرمستقيم به گياه كامل باززا شدند و سپس به محيط گلدان انتقال يافتند. در نهايت بيان ژن CTBEx4 در گياهان تراريخت شده در سطح mRNA و پروتئين با استفاده از آزمون‌هاي RT PCR و ELISA اندازه‌گيري شد.نتايج: نتايج بررسي بيان ژن با روش‌هاي RT PCR و ELISA حاكي از بيان ژن CTBEx4 در بافت ريشه هويج تحت تنظيم راه انداز MLL بود در حاليكه هيچ بياني در بافت برگ مشاهده نشد. همچنين نتايج نشان داد كه ژن CTBEx4 تحت تنظيم راه‌انداز CaMV35S در هر دو بافت ريشه و برگ بيان شد اما بيان آن در ريشه نسبت به بيان تحت تنظيم راه‌انداز MLL كمتر بود (30%). نتايج به‌دست آمده حاكي از توانايي راه‌انداز MLL براي بيان اختصاصي ژن CTBEx4 در ريشه گياه هويج بود.نتيجه گيري: راه‌انداز MLL قادر به بيان ژن CTBEx4 در ريشه گياه هويج در سطح mRNA و پروتئين بود، همچنين پروتئين CTBEx4 تحت تنظيم راه‌انداز MLL در مقايسه با راه‌انداز CaMV35S داراي مقدار بيان بيشتري بود.