‌بررسي الگوي بيان و ساختار ژن AGAMOUS-LIKE 6 (AGL6) در همگروه‌هاي سير ايراني (Allium sativum L.)

هدف: اكثر كلون‌هاي سير، غير‌گلده و عقيم بوده و به صورت غير‌جنسي تكثير مي‌شوند؛ با اين حال برخي از كلون‌ها گلده بوده وانواع زايا تا حدودي در بين آن‌ها يافت مي‌شود. درك صحيح از الگوي بيان و ساختار ژن‌هاي خانواده ژني MADS BOX ازجمله ژنAGL6 در گياه سير از ارزش بالايي برخوردار بوده و مي تواند روند برنامه‌هاي اصلاحي آن را بهبود ببخشد. تاكنون پژوهشي مبني شناسايي اين ژن موثر در گلدهي و باروري سير صورت نگرفته است. لذا هدف از تحقيق حاضر بررسي الگوي بيان نسبي ژن AGL6 در همگروه گلده، نيمه گلده و غير گلده سير ايراني و شناسايي ساختار و توالي نوكلئوتيدي آن مي‌باشد.مواد و روش‌ها: بدين منظور، ابتدا بيان نسبي اين ژن در اندام‌هاي مختلف همگروه‌هاي گلده، نيمه گلده و غير گلده سير ايراني و با استفاده از روش RT PCR كمي بررسي شد. سپس بخشي از توالي كد كننده ژن AGL6 با استفاده از روش مذكور از بافت گلچه‌هاي سير گلده جد‌اسازي و همسانه‌سازي شد. نتايج حاصل از توالي‌يابي و آناليز همسانه هاي نوتركيب با استفاده از نرم افزارهاي، BLAST، Vector NTI، ORF finder و MEGA6 مورد ارزيابي قرار گرفت.نتايج: بر اساس نتايج بدست آمده، AGL6 در مريستم، گل‌آ‌ذين، تپال و برچه گلچه هاي سبز و ارغواني سير گلده بيان شد. اما اثري از بيان اين ژن در پرچم ديده نشد. سطح بيان آن در مريستم سير گلده در تمامي مراحل نمونه برداري و به‌ويژه مرحله القا گلدهي بالاتر ازمريستم سير نيمه و غير گلده بود. AGL6در گل آذين سير نيمه گلده نيز بيان شد اما بيان آن در اين مرحله نيز در مقايسه با گل آذين سير گلده 4 برابر كمتر بود. نتايج توالي‌يابي قطعه همسانه‌سازي شده، وجود ناحيه كدكننده به طول 728 جفت باز را نشان داد كه با كد دسترسي OK086759.1در پايگاه NCBI ثبت گرديد. اين توالي نوكلئوتيدي يك پروتئين با 243 اسيد آمينه را كد مي‌كند و داراي دومين هاي MADS box و K box مي‌باشد. بررسي‌ها بيانگر تشابه بالا و همپوشاني زياد اين توالي با ساير همولوگ‌هاي ژن AGL6 در ساير گونه‌هاي گياهي و بويژه تك‌لپه‌اي‌هاي پتالوئيدي نظير پياز، ليليوم، گل نرگس، زعفران در NCBI بود؛ از اين رو توالي حاصل AsAGL6 ناميده شد.نتيجه گيري: در اين پژوهش براي اولين بار الگوي بيـــان يك ژن كليدي مسير گلدهي و باروري (AsAGL6) و ساختار نوكلئوتيدي آن در گياه سير مشخص شد. نتايج بدست از اين تحقيق ميتواند به طور موثري در طراحي برنامه‌هاي اصلاحي كلاسيك و مولكولي سير مورد استفاده قرار گيرند.