ارزيابي وضعيت فرسايندگي باد و پهنه‌بندي پتانسيل حمل ماسه در استان بوشهر به‌منظور شناسايي اراضي مستعد گسيل گردوغبار

باد عامل اصلي تخريب و فرسايش مناطق خشك و نيمه‌خشك است كه براي جلوگيري از اثرات تخريبي آن بايد شناخت كافي از ويژگي بادهاي منطقه حاصل گردد. هدف اصلي پژوهش حاضر، تعيين وضعيت فرسايندگي باد و پتانسيل حمل ماسه در استان بوشهر و ارتباط آن با پراكنش مكاني كانون هاي توليد گردوغبار است. گلبادهاي سالانه منطقه نشان داد كه عمده بادهاي غالب از سمت شرق و غرب مي‌وزد. گل توفان‌هاي سالانه منطقه نيز نشان داد كه عمده بادهاي غالب و فرساينده از سمت غرب، جنوب غربي و شمال غربي مي‌وزد. اين بادها در فصول مختلف سال به‌ويژه در زمستان و بهار به‌صورت چندجهته وزيده شده است. به‌منظور محاسبه توان حمل ماسه با استفاده از رابطه Fryberger Dean، منطقه موردمطالعه ازنظر قدرت فرسايش بادي در كلاس كم تا متوسط قرارگرفته است و جهت نهايي حمل ماسه عمدتاً به سمت جنوب شرقي است. مقدار شار حمل ماسه بين 8/94 تن در متر بر سال برآورد شده. بر پايه روي هم‌گذاري نقشه‌ هاي پوشش گياهي، سرعت باد، ژئومورفولوژي و پراكنش ماسه‌زار ها، مناطق مستعد گسيل گردوغبار شناسايي شد. در بيش‌تر نواحي، مناطق مستعد گسيل گردوغبار با كانون‌هاي فرسايش بادي همخواني دارد. هم‌چنين بر اساس شاخص تغييرپذيري جهت باد، زمينه براي ايجاد تپه‌هاي ماسه‌ اي طولي، سيلك ‌هاي دندانه‌ اي و سيف فراهم‌شده است؛ بنابراين سايش حاصل از حمل ماسه در كانون ‌هاي فرسايش بادي در سطح دشت ‌هاي كم پوشش عامل مؤثري بر ازدياد غبارخيزي در استان بوشهر شده است.