بهينه‌سازي مصرف آب و تعيين توابع توليد آب-شوري-عملكرد در گياه نعناع فلفلي در حضور سلنيوم

با توجه به افت كمي و كيفي منابع آب، طبعاً بهينه‎سازي مصرف آب در بخش كشاورزي ضروري است. يكي از روش‎هاي بهينه‎سازي مصرف آب در كشاورزي، به‌خصوص در مناطق خشك، استفاده از توابع توليد آب-شوري-عملكرد ‎است. همچنين سلنيوم به‌عنوان يكي از عناصر مفيد در برابر اثرات مخرب تنش‎هاي شوري و خشكي شناخته شده و به‌عنوان يك پايين‌آورنده‌ استرس عمل مي‌كند؛ ازاين‌رو اين مطالعه به‌منظور پيش‎بيني عملكرد گياه نعناع فلفلي و تعيين توابع توليد بهينه در شرايط تنش شوري و خشكي در حضور سلنيوم، در گلخانه‌ تحقيقاتي در تربت جام اجرا شد. آزمايش به‌صورت اسپليت در زمان، در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار شامل دو سطح چين (چين اول، چين دوم)، 3 سطح آبياري (100، 75 و 50 درصد نياز آبي)، 3 سطح شوري (0، 50 و 100 ميلي‌مولار كلريد سديم) و دو سطح سلنيوم (0 و 5 ميلي‎گرم بر ليتر سلنات سديم) اجرا شد. دادههاي عملكرد (عملكرد دو چين درجهت برآورد بهتر، با هم تجميع شد) يكبار در حضور سلنيم به ميزان 5 ميلي‎گرم بر ليتر سلنات سديم و يكبار در شرايط عدم‌حضور سلنيوم، بر فرم‌‌هاي مختلف توابع توليد (خطي ساده، خطي لگاريتمي، درجه‌دوم و نمايي) برازش داده شد و پس از آناليز حساسيت، تابع بهينه‌ توليد نعناع فلفلي تعيين شد. نتايج نشان داد كه ضريب تعيين (R2) براي عملكرد در حضور سلنيوم توسط توابع درجه‌دوم، نمايي، خطي ساده و لگاريتمي به‌ترتيب 0.986، 0.981، 0.946 و 0.897 و در شرايط عدم‌حضور سلنيوم توسط توابع فوق به‌ترتيب 0.998، 0.995، 0.959 و 0.871 بود. براساس نتايج اين تحقيق، تابع توليد درجه‌دوم به‌عنوان تابع توليد بهينه براي عملكرد گياه نعناع فلفلي، هم در حضور سلنيوم و هم عدم‌حضور سلنيوم، در منطقه‌ تربت جام، قابل‌توصيه ‎است. همچنين نتايج اثر ساده‌ سلنيوم بر بهره‏‎وري آب نشان داد كه بهره‎وري آب در حضور سلنيوم 17.81 درصد بيشتر از مقدار آن در عدم‌حضور سلنيوم ‎است.