ارزيابي سناريوهاي تخصيص بهينه‌ منابع آب با استفاده از مدل WEAP (مطالعه‌ موردي: حوضه‌ سد كلان ملاير)

براي مديريت تخصيص منابع آب در سطح يك حوضه، مدل WEAP به‌دليل سيستم مديريت يكپارچه‌ منابع آب و اولويت‌‌بندي تخصيص آب، در سال‌‌هاي اخير مورد توجه بسياري از محققان قرار گرفته است. در اين پژوهش، سامانه‌‌هاي آبي حوضه‌ مطالعاتي سد كلان ملاير واقع در استان همدان در دوره‌ زماني 1373 تا 1397 با هدف بررسي سناريوهاي مديريتي مدل‌‌سازي شد. شاخص R2، RMSE و ME براي دو متغير حجم مخزن سد كلان ملاير و دبي ماهانه‌ رودخانه در ايستگاه هيدرومتري درودگران استفاده شد و نتايج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده‌ مطلوبيت در مدل‌سازي است. سپس سه سناريو محتمل علاوه‌بر شرايط موجود طرح‌ريزي شد. سناريوهاي مورد بررسي عبارت‌اند از: 1-سناريو غيرمحافظه‌‌كارانه (افزايش مصرف بدون توجه به ميزان موجود منابع آبي)، 2- سناريو محافظه‌كارانه (تعديل بخش كشاورزي متناسب با توان منابع آبي) و 3- سناريو توسعه‌‌‌ كامل (سناريو بهبود ساختاري به‌علاوه‌ نياز زيست‌محيطي در سطح خوب). نتايج نشان ‌داد كه در بخش كشاورزي كه مصرف‌كننده‌ عمده‌ منابع آب است، به‌طور تقريبي در سناريو مرجع 26 درصد، در سناريو غيرمحافظه‌كارانه 43 درصد، در سناريو محافظه‌كارانه 13 درصد و در سناريو توسعه‌ كامل 9 درصد كمبود آب به وجود خواهد آمد. همچنين نتايج نشان داد كه سناريو توسعه‌ كامل با دربر داشتن بهبود ساختار شبكه‌ انتقال و توزيع آب و همچنين اصلاح سرانه‌ مصرف و افزايش سهم 30 درصدي اراضي كشاورزي كه با روش‌هاي مدرن آبياري مي‌شوند، بالاترين شاخص اعتمادپذيري (بيش از 90 درصد) براي هر يك از بخش‌هاي مصرف را به‌دست آورد. همچنين افزايش غيرمحافظه‌كارانه‌ نيازهاي آبي باعث كاهش معنادار اعتمادپذيري سيستم مي‌شود؛ به‌طوري كه باعث اتمام ذخيره‌ آب زيرزميني به عنوان ذخاير حياتي منطقه طي 15 سال از اجراي اين سناريو خواهد شد