بررسي اثر استفاده از دياتوميت بر ظرفيت جذب و نگهداري آب در خاك

بخش كشاورزي عمده‌‌ترين مصرف‌كننده‌ منابع آب در كشور است. براي افزايش بازده آبياري و استفاده‌ بهينه از منابع آب در مناطق خشك و نيمه‌خشك استفاده از مواد سوپرجاذب با قابليت جذب بسيار بالاي آب مدنظر است. پژوهش حاضر با هدف مطالعه‌ تأثير دياتوميت بر ظرفيت جذب و نگهداري آب در خاك انجام شد. بدين‌منظور، ابتدا نمونه خاك شني از روستاي بيدخت بيرجند تهيه شد. مقادير مختلفي (0، 10، 20، 40، 60 و 80 گرم) از دياتوميت خُرد با اندازه‌ ذرات متفاوت (0 تا 2، 2.36 تا 4.75، 4.75 تا 12.5 و 12.5 تا 19 ميلي‌‌متر) به گلدان‌‌هاي يك كيلوگرمي از خاك افزوده شد. آزمايش‌‌ها در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار اجرا شد. تعداد تيمارهاي مورد بررسي 24 و در 3 تكرار است. پس از گذشت 4 ماه، تأثير افزودن دياتوميت خام و كلسينه بر ظرفيت جذب آب خاك و ظرفيت نگهداري آب اندازه‌‌گيري شد. براساس نتايج تحقيق، مشخص شد كه استفاده از دياتوميت كلسينه، در حدود 20 درصد بيشتر از دياتوميت خام ظرفيت جذب آب خاك را افزايش مي‌‌دهد. همچنين مشخص شد كه با افزودن ذرات دياتوميت درشت‌‌تر از 4.75 ميلي‌‌متر، ظرفيت جذب آب خاك به‌‌نحو محسوسي افزايش مي‌‌يابد. در رابطه با ظرفيت نگهداري آب نيز، نتايج نشان داد كه تقريباً به‌ازاي افزودن هر 10 گرم/كيلوگرم دياتوميت به خاك مورد بررسي، 0.6 درصد به ميزان رطوبت 48 ساعته خاك اضافه مي‌‌شود. استفاده از دياتوميت كلسينه تأثيري بر ظرفيت نگهداشت آب نشان نداد، اما استفاده از ذرات درشت‌‌تر دياتوميت خام سبب افزايش ظرفيت نگهدشت آب در خاك شد. درمجموع نتايج تحقيق حاضر نشان داد كه براي افزايش ظرفيت جذب و نگهداشت آب خاك‌‌هاي كشاورزي استفاده از ذرات دياتوميت خام با اندازه‌ 19-4.75 ميلي‌‌متر بيشترين تأثير را دارد