برساخت هويت از طريق مكان در آثار فيلم‌سازان كرد

سينما، عرصه بازنمايي واقع‌گرايانه ناكجاآبادهايي معلق ميان واقعيت و فراواقعيت است كه ضمن تبعيت از ساختار هتروتوپيايي، منطق گفتماني قدرت نيز بر آن حاكم است. شايد سينماي كُرد را بتوان مصداق بارز اين نگاه دانست.روش تحقيق در اين پژوهش كيفي است و به‌همين‌منظور از ميان فيلم‌هاي توليدشده‌ي سينماي كُرد (از ابتدا تا سال 1395) تعداد پانزده فيلم به‌شيوه‌ي كُدگذاري آزاد براي مطالعه انتخاب شدند. در اين مقاله با استناد به نظريه‌هاي مختلف انديشمندان حوزه مطالعات مكان، با رويكرد هويت‌محور، اقدام به ارايه‌ي مدلي مفهومي براي خوانش آسان‌تر از مكان در قالب الگوي پيشنهادي شده است. مطالعه‌ي جنبه‌هاي گوناگون مكان (خشونت مكاني، مكان‌هاي نمادين، دگرمكان‌ها، خانه و وطن) جملگي بحث‌هايي در حوزه هويت هستند كه به‌مدد مكان برجسته شده‌اند. سينماگران كُرد با تصوير كردن حاشيه‌ها و نامكان‌ها، بيشترين سهم را در بازنمايي دگرمكان‌ها، داشته‌اند. دگرمكان‌ها، در اين سينما به اشكال مختلفي بازنمايي و ارايه ‌شده‌اند. اين فيلم‌ها با پرداختن به مضاميني چون جنگ، نسل‌كشي، فقر، آوارگي و مهاجرت، حاشيه‌نشيني و طردشدگي ( با داستان‌هايي مرتبط با كودكان وزنان)، دست به توليد نشانه‌هايي چون مرز، اردوگاه، معلوليت، دگرمكان‌ها، كوهستان، برف، مين، قاچاق، زده‌اند كه همه دلالت‌هايي هويتي و اغلب در حوزه هويت فرهنگي هستند.