مطالعه‌اي بر بازنمايي مرگ در سينماي عباس كيارستمي بر اساس مفهوم مرگ در انديشه هايدگر

رابطه‌ي فيلم و فلسفه ازجمله روابطي است كه همواره موردتوجه نظريه‌پردازان فيلم و فلاسفه بوده است. به‌بيان‌ديگر توانايي فيلم در به نمايش گذاشتن مفاهيم فلسفي و فلسفه انديشي به‌واسطه‌ي فيلم‌ها از مهم‌ترين موارد مطالعاتي در اين حوزه است. مارتين هايدگر را مي‌توان بزرگ‌ترين فيلسوف قرن بيستم دانست. عنايت وي به هنر و استفاده از آن براي بيان مقاصدي نظير وجود وي را در ميان ديگر معاصرانش فردي متمايز نشان مي‌دهد. اما انديشه‌هاي وي در باب مرگ و عدم در مقابل هستي و وجود بسيار قابل‌تأمل و درخور‌توجه است. هايدگر مرگ را از مهم‌ترين امكانات دازاين دانسته و بر اين باور است كه تنها با مرگ است كه دازاين مي‌تواند به خود به‌عنوان يك كل بيانديشد. عباس كيارستمي ازجمله كارگرداناني است كه خوانش‌هاي متفاوتي از آثار وي صورت پذيرفته كه هركدام از آن‌ها غناي آثارش را بيش‌ازپيش به نمايش گذاشته‌اند. مرگ ازجمله مفاهيمي است كه بر مهم‌ترين آثار كيارستمي سايه افكنده. اين مهم در آثاري نظير «سه‌گانه‌ي كوكر» و «طعم گيلاس» به‌وضوح مشاهده مي‌شود. نوع نگاه و جهان‌بيني متفاوت كيارستمي، استفاده منحصربه‌فرد از عناصر سبكي و محتوايي، چگونگي روايت داستان و سبك‌وسياق برخورد شخصيت‌ها با مرگ منجر شده است تا اين مفهوم در آثار وي از معناي ظاهري خود فراتر رود.اين پژوهش با بررسي مهم‌ترين و بنيادي‌ترين نشانه‌ها و المان‌هاي شناخت مفهوم مرگ در فلسفه‌ي هايدگر يعني دازاين، اضطراب يا ترس‌آگاهي، سقوط و اصالت و مرگ و معناي زندگي با سينماي عباس كيارستمي نشان مي‌دهد تمام المان‌هاي مربوط به مرگ در فلسفه‌ي هايدگر در آثار نمونه‌اي او يعني «طعم گيلاس» و «باد ما را خواهد برد» قابل‌رديابي است و مي‌توان خوانشي مرتبط از خلال فلسفه هايدگر از آثار كيارستمي ارايه داد. به‌بيان‌ديگر مفهوم مرگ در آثار كيارستمي بسيار نزديك و منطبق بر مفاهيمي است كه در فلسفه هايدگر وجود دارد.