• شماره ركورد
    1373167
  • عنوان مقاله

    فراداستان در دهه نود سينماي ايران بر اساس نظريه ليندا هاچن: مطالعه موردي دو فيلم «اژدها وارد مي‌شود! » و «مسخره‌باز»

  • پديد آورندگان

    سربخش ، رضا دانشگاه صداوسيما , سربخش ، رئوف دانشگاه تربيت مدرس

  • از صفحه
    5
  • تا صفحه
    21
  • كليدواژه
    فراداستان , سينما , ليندا هاچن , پسامدرن , ماني حقيقي , همايون غني‌زاده
  • چكيده فارسي
    فراداستان يكي از شگردهاي ادبيات پسامدرن است كه از دهه‌ي 1960 ميلادي، وارد داستان‌نويسي غرب شد و اولين نشانه‌هاي آن در رمان تريسترام شندي اثر استرن در قرن هجدهم مشاهده ‌شده است. موفقيت گونه‌هاي ادبي پسامدرن همچون فراداستان منجر به ورودشان به حوزه‌ي سينما شد و فيلم‌نامه‌نويسان و كارگردانان زيادي از اين تكنيك‌ها استفاده كردند. سينماي ايران نيز در سال‌هاي اخير به‌سمت توليد آثار بيشتري با رويكرد پسامدرن متمايل شده است. باتوجه‌به اهميت مطالعه پسامدرن در حوزه‌ي سينما و گرايش هنرمندان به تكنيك‌هاي جديد، اين پژوهش تلاش دارد تا رويكردهاي پسامدرن به‌ويژه در حوزه‌ي فراداستان با نظريه ليندا هاچن را در دهه نود سينماي ايران در دو فيلم «اژدها وارد مي‌شود!» ساخته‌ي ‌ماني حقيقي و«مسخره‌باز» اثر همايون غني‌زاده موردبررسي قرار دهد. پژوهش توصيفي- تحليلي است و از روش تحليل محتواي فيلم براساس نظريات به‌دست‌آمده از مطالعات كتابخانه‌اي استفاده مي‌شود. اصلي‌ترين ويژگي آثار فراداستان تناقض موجود در روايت آن‌ها است. اين پارادوكس بدين‌معني است كه نويسنده‌ي داستان بايد مدام به مخاطب القا كند كه در حال مطالعه و يا ديدن يك اثر داستاني (خيالي) است و ازطرفي بايد كاري كند كه مخاطب اين اثر را باور كند. اتصال كوتاه ويژگي ديگر اين داستان‌ها است كه نويسنده به خود اجازه مي‌دهد در داستان وارد شده و در كنار مخاطبان و شخصيت‌هايش قرار بگيرد. بينامتنيت نيز ازجمله مواردي است كه در تمام ادبيات پسامدرن ازجمله فراداستان قابليت رديابي دارد. حقيقي در فيلم «اژدها وارد مي‌شود!» تلاش زيادي مي‌كند تا موقعيت‌هاي واقعي و خيالي را براساس فراداستان تاريخ‌نگارانه ليندا هاچن براي مخاطبانش رقم زده و با ورود خودش به‌عنوان نويسنده در داستان، روند روايت را از حقيقت مستندگونه به‌سمت يك فيلم خيالي پليسي تغيير مي‌دهد. غني‌زاده نيز تلاش كرده باتوجه‌به روايت‌هاي پسامدرن در تئاتر و ادبيات از ويژگي‌هاي فراداستان در فيلم «مسخره‌باز» استفاده كند. شخصيت‌هاي فيلم مدام در بينامتن‌هاي مختلف در رفت‌وبرگشت بوده و مرز بين واقعيت و خيال در صحنه آرايشگاه شكسته مي‌شود. هنر پسامدرن يكي از مهم‌ترين رويكردهاي شكل‌گرفته در هنر معاصر است و مطالعه و شناخت كافي عناصر آن‌ها به نويسندگان و كارگردانان كمك فراواني مي‌كند تا بتوانند روايت‌هاي بهتري را خلق كنند.
  • عنوان نشريه
    نامه هنرهاي نمايشي و موسيقي
  • عنوان نشريه
    نامه هنرهاي نمايشي و موسيقي