خلق پول بانكي و سازوكار انتقال تكانه ها

بانك‌ها نه‏ تنها واسطه‌گر پول، بلكه خالق پول نيز هستند. توانايي بانك‌ در خلق اعتبار ناشي از ويژگي منحصر به فرد آن‌ در انتشار بدهي‌هايي (سپرده‌ها) است كه به عنوان ابزار مبادله و پول مورد قبول آحاد اقتصادي است. اگرچه اين كاركرد بانك در ادبيات خرد بانكداري تحت عنوان «انتقال نقدينگي» بحث شده، اما كم‌تر در مقالات كلان به آن پرداخته شده است. در اين پژوهش مي‌خواهيم با توسعۀ يك مدل كينزي جديد با حضور چسبندگي قيمتي و سايش‌هاي مالي، ولي بدون لحاظ سايش‌هاي حقيقي، پيامدهاي كاركرد انتقال نقدينگي بانك را بررسي كنيم. در اين مدل بانك مي‌تواند با انبساط خودخواستۀ ترازنامه‌اش‌، اقتصاد را تامين مالي كند. هدف اصلي پژوهش حاضر، بررسي كيفي سازوكار انتقال تكانه‌ها در چنين چارچوبي است. براي شناسايي سازوكارهايي كه بانكِ خالق پول ايجاد مي‌كند نتايج را با دو مدل ديگر، كه در آن‌ها بانك تنها واسطه‌گر وجوه است و خالق اعتبار نيست (مدل‌هاي واسطه‌گر مالي و ضريب فزاينده) مقايسه كرده‌ايم. نتايج پژوهش حاضر نشان مي‌دهد، تا زماني كه بانك به سپرده‌هاي سرمايه‌گذاري خانوار به عنوان منبع حاشيه‌اي تامين مالي وام دسترسي دارد، توانايي بانك در خلق پول تنها بر رفتار متغيرهاي اسمي تاثيرگذار است.