تلفيق كنترل ژنتيكي و شيميايي: رويكردي براي مديريت بيماري پوسيدگي ريزوكتونيايي ريشه چغندرقند

پوسيدگي ريزوكتونيايي ريشه يكي از شايع‌ترين و خسارت‌زاترين بيماري‌هاي چغندرقند در ايران و سراسر جهان به شمار مي‌رود. در مطالعه حاضر، شيوه‌هاي مديريت تلفيقي بيماري از جمله به‌كارگيري ارقام مقاوم و استفاده از سموم قارچ‌كش به‌منظور جلوگيري از توسعه بيماري‌ مورد توجه قرار گرفت. به اين منظور، واكنش رقم حساس شكوفا و رقم مقاوم نووودورو نسبت به سه قارچ‌كش سلست، يونيفرم و ماكسيم در شرايط آلودگي طبيعي و مصنوعي ميكروپلات طي سال 1401 بررسي شد. نتايج نشان داد كه قارچ‌كش يونيفرم توانسته است از توسعه بيماري بر روي رقم مقاوم جلوگيري كند. همين امر موجب شد تا از شاخص برداشت 70/59 درصد برخوردار باشد. اگرچه اين قارچ‌كش بر كنترل بيماري رقم حساس همانند رقم مقاوم عمل نكرد، اما آنچه مسلم است، نسبت به ساير تيمارهاي آزمايشي موفق بوده است. شاخص بيماري در تيمار قارچ‌كش سلست به شكلي بود كه در رقم مقاوم با شاخص 3/29، نهايتاً پنج درصد از سطح ريشه داراي زخم بود، اما در رقم حساس تأثير چنداني در كنترل بيماري نداشت و واكنش حساسيت مشاهده شد. شاخص برداشت رقم مقاوم در اين تيمار برابر با 76/47 درصد و رقم حساس برابر با 11/76 درصد بود. دو تيمار قارچ‌كش ماكسيم و عدم استفاده آن، تأثير مشابهي را بر هر يك از ارقام مقاوم و حساس از نظر دو شاخص بيماري و برداشت داشتند. اگرچه شدت بيماري در اين دو تيمار در رقم مقاوم نسبت به رقم حساس كمتر بود، اما در مجموع هر دو رقم در محدوده حساسيت قرار داشتند و شاخص برداشت پاييني را نشان دادند.