تهيه فرمولاسيون كپسول Bacillus subtilis و بررسي كارايي آن در مهار مرگ گياهچه گوجه‌فرنگي ناشي از Rhizoctonia solani در شرايط گلخانه

استفاده از عوامل مهار زيستي يك روش اميدواركننده و ايمن در راستاي اهداف زيست‌محيطي براي مهار بيماري‌هاي گياهي است. با اين حال، به دليل نداشتن پايداري و فقدان فرمولاسيون مناسب و كاربردي، نتايج به دست آمده از كاربرد اين عوامل به ويژه در عرصه هاي كشاورزي به اندازة كافي كارآمد نبوده است. اين مطالعه با هدف توسعه فرمولاسيون كپسول با استفاده از سديم آلژينات جهت افزايش زنده ماني و بهبود عملكردBacillus subtilis  انجام گرديد. تهيه كپسول ها با استفاده از روش ژلاسيون يوني انجام شد. كارايي كپسولاسيون 99 درصد برآورد گرديد. ميانگين اندازه كپسول هاي مرطوب و خشك تهيه شده به ترتيب 2600 و 1000 ميكرومتر بود. نتايج تاثير اشعه فرابنفش بر زنده ماني B. subtilis نشان داد باكتري در حالت كپسول (مرطوب و خشك) نسبت به حالت غيركپسول مقاومت بيشتري در برابر اشعه فرابنفش داشت. در اين خصوص با افزايش مدت زمان قرارگيري در معرض اشعه فرابنفش مقاومت سلول هاي باكتري در حالت كپسول نسبت به حالت غيركپسول بيشتر بود. نتايج بررسي مقاومت حرارتي در دماهاي مختلف بر نقش مثبت كپسول ها در افزايش زنده ماني و مقاومت B subtilis نسبت به حالت غيركپسول تاكيد داشت. در اين رابطه، درصد زنده ماني B. subtilis غيركپسوله پس از 60 روز قرارگيري در دماي 25 و 35 درجه سلسيوس به ترتيب 42 و 47 كاهش يافت. اما در مورد B. subtilis كپسوله كاهش درصد زنده ماني پس از مدت زمان و دماي مشابه به ترتيب 16/5 و 26 درصد برآورد گرديد. نتايج بررسي گلخانه اي نشان داد استفاده از فرمولاسيون كپسول B. subtilis باعث كاهش درصد بيماري نسبت به B. subtilis غيركپسول و كپسول هاي سديم آلژينات به تنهايي شد. در اين رابطه، درصد بيماري در گياهان تيمار شده با باكتري كپسوله 4/44 درصد برآورد گرديد درحالي كه اين ميزان در شاهد 73/33 درصد بود. گياهان تيمار شده با B. subtilis كپسوله از نظر شاخص هاي رشدي در مقايسه با شاهد تفاوت معني داري داشتند. تغييرات شاخص رشد در رابطه با فرمولاسيون هاي مختلف B. subtilis (به صورت كپسوله، غيركپسوله) و كپسول هاي سديم آلژينات تنها براي ارتفاع ريشه معني دار بود. اين نتايج بر نقش مثبت تاثير استفاده از B. subtilis و فرمولاسيون كپسول در كنترل مرگ گياهچه ناشي ازRhizoctonia solani در گياه گوجه فرنگي تاكيد دارد.