بررسي تنوع زيستي و كارايي مخمرهاي اپي‌فيت انگور در كنترل زيستي بيماري كپك خاكستري

بيماري كپك خاكستري خوشه انگور ناشي از قارچ Botrytis cinerea از عوامل مهم پوسيدگي وكاهش كميت و كيفيت محصول در مراحل قبل و پس از برداشت انگور است كه مصرف قارچ كهاي شيميايي را اجتناب ناپذير كرده است. با توجه به نگراني‌‎هاي زيست محيطي مرتبط با مصرف بي رويه قارچ كش هاي شيميايي و مضرات آن براي سلامتي انسان و محيط زيست، بكارگيري فرآورده‌هايي از عوامل زيستي مورد توجه ويژه اي قرار گرفته است. در اين بين، برخي مخمرها با دارا بودن فعاليت آنتاگونيستي عليه قارچ هاي بيمارگر، جايگزين مناسبي براي مصرف آفتكش‌هاي شيميايي هستند. مطالعه حاضر با هدف شناسايي مخمرهاي اپي فيت انگور با فعاليت آنتاگونيستي عليه B. cinerea در مرحله پس از برداشت در شرايط آزمايشگاه صورت گرفته است. در مجموع 67 جدايه مخمر از سطح ميوه هاي انگور برداشت شده از تاكستان هاي استان آذربايجان غربي جداسازي شد. براساس مطالعات ريخت‌شناسي و توالي يابي ناحيه 26S rDNA D1/D2، جدايه ها به 21 گونه و 11 جنس متعلق بودند كهAureobasidium pullulans  به عنوان گونه غالب فلور انگور شناخته شد. توانايي آنتاگونيستي 67 جدايه مخمري عليه B. cinerea با استفاده از روش كشت متقابل بررسي شد. بطوركلي، 16 جدايه متعلق به هفت جنس، موفق به مهار رشد B. cinerea شدند. مطالعه كارايي 16 جدايه منتخب در مهار پوسيدگي خاكستري روي حبه‌هاي انگور در قالب طرح آماري كاملاً تصادفي با چهار تكرار نشان داد كه بين جدايه ها اختلاف معني داري وجود دارد. جدايه_هاي(G30)  Meyerozyma guilliermondii، G9 Metschnikowia pulcherrima  و ((G54 Rhodotorula glutinis  به ترتيب با 92/59، 91/37 و 90/15 درصد مهار پوسيدگي، موثرترين جدايه ها در كاهش بيماري روي حبه ها بودند. بررسي مكانيسم هاي دخيل در كنترل زيستي نشان داد كه 12 جدايه قادر به توليد پروتئاز، شش جدايه قادر به توليد پكتيناز و 12 جدايه آميلاز توليد كردند. همچنين مشخص شد نُه جدايه قادر به تشكيل بيوفيلم و هشت جدايه قادر به توليد سيدروفور بودند. بنابراين، فلور انگور داراي تنوع بالايي از مخمرها است و جدايه هاي برتر (G30، G54 و G9 ) به كمك مكانيسم هاي مختلف همچون آنتي بيوز، توليد پروتئاز، آميلاز و سيدرفور، از كارايي بالايي در مهار پوسيدگي خاكستري انگور در شرايط آزمايشگاه برخوردار بودند.