مفهوم‌شناسي محرميت مرد مؤمن براي زن مؤمن در حديث «فَاِنَّ المُؤمِنَ مَحرَمُ المُؤمِنَة»

در برخي روايات، مرد مؤمن، محرم زن مؤمن ذكر شده است. ظاهر روايتِ «فَاِنَّ المُؤمِنَ مَحرَمُ المُؤمِنَة»، همهٔ مردان و زنان مؤمن را محرم يكديگر دانسته است و حال آنكه اين امر، مخالف آيات و رواياتي است كه حدود محارم را مشخص كرده‌اند.مسئلهٔ اصلي اين نوشتار، بررسي مفهوم محرميت در اين روايت با روش توصيفي‌ و تحليلي است و حاصل آنكه در اين روايت، محرم در كنار اوليا در آيهٔ 71 سورهٔ توبه قرار گرفته و باتوجه‎به معناي ياري‌كردن كه براي اوليا ذكر شده است، مي‌توان گفت كه منظور امام صادق(ع) از محرم در اين حديث، محرميت اجتماعي است كه مي‌توان با اعتماد از مردان مؤمن كمك گرفت. ازاين‌رو، امام صادق(ع) با استناد به آيهٔ 71 سورهٔ توبه مي‌فرمايند كه مي‌توان به زناني كه نامحرم هستند ولي راجع به آن‌ها شناخت وجود دارد، در مسير حج كمك كرد و اين از طريق سياق روايت و سياق آيه و نيز استناد امام به آيه براي تبيين روايت قابل دسترسي است. هدف اين روايات، تأمين امنيت زن در سفر حج است و اگر زن خودش چنين امنيتي دارد، بدون نياز به حضور محارم مي‌تواند به حج برود؛ ولي اگر احتمال نبودن ‌چنين امنيتي است، مي‌تواند با ديگر مردان مسلمان و عادل كه مورد اطمينان اوست به حج برود. البته اين امر در صورتي است كه يا محارمي نداشته باشد يا محارمش با او به حج نروند.