آينده‌پژوهي نقش عوامل تعيين‌كننده تقلب مديران از طريق به‌كارگيري مدل لوزي تقلب

هدف: پژوهش حاضر اُستوار بر آينده‌پژوهي نقش عوامل تعيين‌كننده تقلب مديران با تمركز بر مدل لوزي تقلب است.روش‌شناسي پژوهش: براي اندازه‌گيري انواع تقلب و شاخص‌هاي مربوط به مدل لوزي تقلب از پرسش‌نامه طيف ليكرتي كه حاوي سه بخش (دموگرافي، انواع تقلب و شاخص‌هاي مدل لوزي تقلب) است و شامل 74 جمله خبري بود، استفاده گرديد. هم چنين، براي آزمون فرضيه‌ها از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري با رويكرد حداقل مربعات جزئي و نرم‌افزار Smart PLS استفاده شد.يافته‌ها: ضلع فرصت به‌عنوان يك مؤلفه تأثيرگذار بر گونه‌هاي مختلف تقلب (هر چهار مؤلفه) محسوب مي‌شود. هم چنين، ضلع توانايي نيز بر تقلب مديران از طريق مهندسي اجتماعي، سوءاستفاده از منابع (دارايي‌ها) و مديريت سود با هدف فرصت‌طلبانه تأثير دارد و ضلع توجيه عقلاني بر مولفه‌هاي عدم به‌كارگيري از روش‌هاي موجود در استانداردهاي حسابداري توسط مديران (تقلب در حسابداري) و سوءاستفاده از منابع اثرگذار است. به‌علاوه، ضلع فشار (انگيزه) نيز بر مؤلفه تقلب مديران از طريق مهندسي اجتماعي تأثير دارد. اضلاع مدل لوزي تقلب در صورتي كارايي دارند كه موضوع جدايي مديريت از مالكيت وجود داشته باشد و روند نظارتي اثر بخش‌بر كار مديران وجود نداشته باشد.اصالت / ارزش‌افزوده علمي: در پژوهش حاضر توجه گرديد كه علت رخ داد چهار نوع از شاخص تقلب در كشور ايران بر چه اساسي بوده است. ارزش‌افزوده علمي در پژوهش حاضر اين است كه در بيشتر مقاله‌هاي انجام‌شده توسط پژوهشگران توجه به مدل مثلث تقلب (معروف به آتش تقلب) بوده است. اما، پژوهش حاضر تمركز بر مدل لوزي (كه داراي يك ضلع اضافي به نام توانايي) دارد. علاوه بر اين، براي اندازه‌گيري اين اضلاع، تجربيات افراد خُبره در حوزه اجرايي جايگزين فرمول‌هاي رياضي و اعداد صورت‌هاي مالي حسابرسي قرار گرفت تا به‌صورت عميق‌تر اين موضوع (علت رخ داد چهار نوع از تقلب‌ها بر اساس ضلع‌هاي فشار، فرصت، توجيه عقلايي و توانايي) مورد بررسي قرار گيرد.