مديريت شاخص در بازار سرمايه

هدف: اساس و بنيه اقتصادي جوامع و ساختار اقتصادي آنها، وجود بازارهاي مالي متعدد من‌جمله بورس است كه به‌واسطه نقش پُررنگ خود در تأمين مالي پيشران‌ها، در زمره‌ اساسي‌ترين رُكن اقتصادي به شمار مي‌روند. سنجه‌هاي انعكاس عملكرد شركت‌ها در اين بازار، شاخص‌ها است. لكن به دلايل عديده‌اي گاهي اوقات دستخوش تغييرات تصنعي مي‌شوند. شناسايي دلايل شكل‌گيري اين آسيب در بازه زماني 1397 الي 1400 هدف اصلي پژوهش است. روش‌شناسي پژوهش: انجام پژوهش از سه مرحله تشكيل شده است: اول؛ با بهره‌گيري از تحليل تم، به بررسي شواهد موجود جهت احصاء عوامل كليدي و انواع دست‌كاري در شاخص‌هاي بورسي مي‌پردازد. دوم؛ با استفاده از تكنيك دلفي دومرحله‌اي يافته‌هاي جديدي شناسايي و با يافته‌هاي مرحله‌ نخست تجميع و آن را به تأييد خبرگان مي‌رساند. سوم؛ با بهره‌گيري از فن دلفي- فازي، عوامل كليدي به‌دست‌آمده را با استفاده از نظر همان خبرگان، غربالگري مي‌نمايد. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد بورس تهران مُستعد دست‌كاري در شاخصهاست و دست‌كاري و مديريت شاخص‌ها در آن به دو گونه كلي صورت ميپذيرد: بخشي از آنها با اقدامات واقعي، اما همراه با نيت سوء بوده و بهعنوان مديريت شاخص واقعي معرفي ميشود و بخش ديگر آن نيز با اقدامات ساختگي و داراي نيت سوء ميباشد كه بهعنوان مديريت شاخص مصنوعي دستهبندي و تشريح ميشود. اصالت / ارزش‌افزوده علمي: نتايج اين پژوهش ميتواند در بازنگري و اصلاح دستورالعملها و چارچوب شفافيت اطلاعات در زمينه شاخص‌ها مؤثر باشد. نوآوري محتوايي در شناسايي ابعاد و نحوه‌ دست‌كاري شاخص بورس از ديگر دستاوردهاي پژوهش است.