حمايت از طرح‌ هاي ديجيتال با مطالعه در حقوق اتحاديه اروپا

اين مقاله درصدد است به سه سئوال اصلي پاسخ دهد: وضعيت حقوقي طرح‌هاي ديجيتال از منظر قوانين ايران و قانون طراحي اتحاديه اروپا، چيست؟ آيا حمايت فقط به بازتوليد محصولات فيزيكي مرتبط است يا خير؟ و اينكه آيا دامنه حفاظت، تبديل ابعادي مانند استفاده از طرح سه‌بعدي و تبديل به دوبعدي را پوشش مي‌دهد يا برعكس؟ در حقوق ايران  در اين زمينه مطلبي وجود ندارد و تاكنون هيچ تحقيق يا نوشتاري به آن اختصاص نيافته است. اما در اروپا دو ديدگاه كلي در خصوص تبديل ابعادي وجود دارد: ديدگاه «انتزاعي» و «عيني» كه دو نگرش متفاوت نسبت به دامنه حفاظت بر نحوه ارزيابي قابليت حفاظتي طرح‌هاي ديجيتال دارند. در نظريه حفاظت «انتزاعي»، مهم نيست كه يك محصول فقط به‌عنوان يك تصوير ديجيتالي باشد يا شكل فيزيكي داشته باشد. اما در ديدگاه «عيني»، حفاظت از طرح‌هاي ديجيتال با دشواري بيشتري روبه‌روست، زيرا دامنه حفاظت اغلب به بازتوليد يك محصول فيزيكي واقعي گره خورده است. مطالعه نظام حقوقي ايران ثابت مي كند كه در قوانين ايران براي اين سؤالات و پرسش‌هايي از اين دست پاسخي وجود ندارد، اما تحت رويه قضايي اروپا، بيشتر سؤالات مطروحه درباره حفاظت از طرح‌هاي ديجيتال و تبديل ابعادي مي‌توانند حل‌شده در نظر گرفته ‌شوند، زيرا رويه قضايي حمايت بر اساس ديدگاه «انتزاعي» را به ديدگاه «عيني» ترجيح داده است، بدينسان دامنه حفاظت، در سطح اتحاديه اروپا گسترش يافته است. بدان‌معنا كه استفاده ديجيتالي از طرح‌هاي غيرديجيتالي اكنون مي‌تواند به‌منزله تخلف تلقي شود. در نتيجه، در آينده، دارندگان حق بايد دقت بيشتري در ارزيابي محدوديت‌ها و استثناها داشته باشند.