شناخت و تبيين تأثير شاخص‌هاي رقابت‌پذيري و اقتصاد دانش‌بنيان بر تاب‌آوري اقتصاد كشور ايران

شاخص تاب‌آوري به توانايي يك سيستم جهت جذب آشفتگي و سازمان‌دهي مجدد اشاره دارد به طوري كه سيستم هنوز وظيفه، ساختار، مشخصات و بازخوردهاي يكساني را حفظ كند. اين مفهوم پس از بحران مالي سال 2008 ميلادي در زمينه مباحث اقتصادي مطرح شد و هدف آن ارزيابي قابليت سازگاري اقتصادي يك كشور با شوك‌هاي ايجادشده و نهايتاً پتانسيل بازگشت به سطح تعادلي مطلوب است. در شرايط اقتصاد ايران كه به دليل اعمال انواع تحريم‌ها در سال‌هاي اخير با چالش‌هاي بسياري روبه‌رو بوده و ارزيابي سطح تاب‌آوري از كانال‌هاي مختلف بسيار ضروري و حائز اهميت است. لذا اين پژوهش به بررسي تأثير شاخص‌هاي رقابت‌پذيري و اقتصاد دانش‌بنيان بر تاب‌آوري اقتصاد كشور ايران در دوره زماني 1397-1363 با تواترهاي متفاوت سالانه و فصلي با استفاده از روش ARDL -MIDAS پرداخته شده است. نتايج بيانگر اين است كه در دوره‌هاي زماني كوتاه‌مدت و بلندمدت متغيرهاي حجم تجارت (شاخص رقابت‌پذيري) و نوآوري (شاخص اقتصاد دانش‌بنيان) بر شاخص تاب‌آوري، تأثير مثبت و معناداري دارند. همچنين متغيرهاي نسبت درآمدهاي نفتي به توليد ناخالص داخلي و سرمايه گذاري مستقيم خارجي بر تاب‌آوري تأثير مثبت و معنادار و متغيرهاي اندازه دولت و نرخ تورم بر تاب‌آوري تاثير منفي و معناداري داشته‌اند. لذا ايجاد زيرساخت‌هاي مناسب به‌منظور بهره‌گيري هر چه بيشتر از مزاياي بسترهاي دانش‌بنيان و همچنين گسترش سطح رقابت‌پذيري مورد توصيه است.