بررسي اثر سرايتي ريسك سيستمي ميان صنايع اصلي در بورس اوراق بهادار تهران: رويكرد شبكه رخداد دنباله‌اي محور

ريسك سيستمي ثبات بازار مالي را به خطر مي‌اندازد، چرا كه شكست هر بخش مي‌تواند به كل سيستم مالي آسيب برساند. ازاين‌رو اندازه‌گيري دقيق ريسك سيستمي و تجزيه‌وتحليل مكانيزم انتقال ريسك‌هاي مالي ميان بخش‌‌هاي مختلف براي محافظت سيستم مالي دربرابر ريسك‌هاي سيستمي، از اهميت خاصي برخوردار است. لذا در پژوهش حاضر، يك شبكه رخداد دنباله‌اي محور ساخته مي‌شود تا با استفاده از آن اثر سرايتي ريسك سيستمي و وابستگي متقابل ريسك‌هاي دنباله‌اي ميان صنايع در بورس اوراق بهادار تهران بررسي شود. بدين‌منظور، 29صنعت اصلي در بورس اوراق بهادار تهران، متشكل ‌از 196 شركت فعال، طي دوره زماني 1397 الي 1401 كه دوره‌هاي استرس مختلفي را پوشش مي‌دهد مورد آزمون قرار مي‌گيرند. براي اندازه‌گيري پروفايل‌هاي ريسك، ريزش‌هاي مورد انتظار شرطي (CoES) محاسبه مي‌شود. ماتريس‌هاي مجاورت زمان ‌متغير كه براساس مشابهت بين پروفايل‌هاي ريسك هر جفت گره بدست مي‌آيند نشان مي‌دهند كه ارتباط متقابل در شبكه وجود دارد. پروفايل‌هاي ريسك صنايع به‌طور مثبت همبسته هستند؛ صنعت بانك‌ها و موسسات اعتباري و صنعت بيمه و بازنشستگي هيچ‌گونه نقشي در تنوع‌بخشي ريسك طي رخدادهاي دنباله‌اي، ندارند. با محاسبه نمره ريسك سيستمي و استفاده از تكنيك تجزيه ريسك سيستمي، مي‌توان نتيجه گرفت كه بجز صنايع مالي، ساير صنايع، صنايع مهم سيستمي در شبكه محسوب مي‌شوند. نتايج حاصل از مدل رگرسيون كوانتيل شبكه‌اي رخداد دنباله‌اي ‌محور در كوانتيل‌هاي مختلف، نشان مي‌دهد كه همه صنايع در انتقال ريسك تحت شرايط حدي بازار، نقش دارند. يافته‌هاي حاصل از اين پژوهش، از اهميت كاربردي براي مقامات نظارتي جهت اصلاح سياست‌هاي مالي و بهبود چارچوب‌هاي سياست‌هاي كلان برخوردار است و نيز براي تصميم‌گيري سرمايه‌گذاران در تخصيص دارايي‌ها مفيد واقع مي‌شوند.