ارزيابي موقعيت و اندازه‌هاي كانال اينفرااوربيتال براساس توموگرافي‌كامپيوتري با اشعه مخروطي

زمينه و هدف: كانال اينفرااوربيتال (Infraorbital Canal: IOC) در كف اوربيت قرار دارد كه به فورامن اينفرااوربيتال واقع در زير ريم اوربيت خاتمه مي‌يابد. IOC يك شاخص آناتوميك مهم براي بيحسي‌هاي موفق در دندانپزشكي و نيز جراحي‌هاي دهان و فك و صورت است. اين مطالعه به منظور ارزيابي موقعيت و اندازه‌هاي IOC براساس توموگرافي كامپيوتري با اشعه مخروطي (CBCT) انجام شد.روش بررسي: اين مطالعه توصيفي-تحليلي روي تصاوير CBCT 250 فرد (105 مرد و 145 زن) با ميانگين سني 36.14±17.7 سال مراجعه كننده به كلينيك راديولوژي تخصصي دهان و فك و صورت در شهر بابل طي سال‌هاي 1400 لغايت 1401 انجام شد. سه نوع مسير مختلف IOC از سقف سينوس شامل قرارگيري كامل كانال در سقف سينوس ماگزيلا (نوع يك)، قرارگيري كانال در زير سقف سينوس ماگزيلا (نوع دو) و معلق بودن كانال از سقف سينوس ماگزيلا در داخل سپتوم يا لاملاي سلول اتموئيد اينفرااوربيتال (نوع سه) اندازه‌گيري شدند. همچنين زاويه بين كانال و گرو اينفرااوربيتال با سقف سينوس ماگزيلا، زاويه بين كانال و گرو اينفرااوربيتال، طول كانال و گرو اينفرااوربيتال و فاصله IOC با نقاط آناتوميك مختلف اندازه‌گيري شدند. فواصل IOC (ميلي‌متر) به تفكيك جنسيت و گروه‌هاي سني با ساير لندمارك‌هاي آناتوميك مورد ارزيابي قرار گرفتند.يافته‌ها: به طور كلي انواع مسيرهاي مختلف IOC از سقف سينوس در نوع يك 39.4%، در نوع دو 53% و در نوع سه 7.6% تعيين شد. ميانگين فاصله IOC تا ريم اينفرااوربيتال 8.58±1.30 و وسط ريشه كانين 10.16±0.81 ميلي‌متر، ميانگين طول كانال 25.89±2.47 و گرو اينفرااوربيتال 5.06±0.58 و ميانگين زاويه بين كانال و گرو اينفرااوربيتال 153.20±3.28 درجه تعيين گرديد. به طور كلي فاصله IOC تا وسط ريشه كانين هر دو سمت چپ و راست در مردان بيشتر از زنان بود كه اين يافته در سمت چپ از نظر آماري معني‌دار بود (P 0.05). بين طول IOC و زاويه بين كانال و گرو اينفرااوربيتال سمت چپ با گروه‌هاي سني ارتباط آماري معني‌داري مشاهده شد (P 0.05). ميانگين فاصله از فورامن تا ريم اينفرااوربيتال و طول IOC متناسب با درجه برآمدگي عصب به سينوس ماگزيلاري بيشتر بود؛ اما ميان انواع كانال (درجه برآمدگي عصب) با جنسيت ارتباط آماري معني‌داري يافت نشد.نتيجه‌گيري: رايج‌ترين مسير كانال اينفرااوربيتال از سقف سينوس، نوع دو بود. اگرچه شيوع نوع سه كم بود؛ اما باتوجه به خطر بالاي اين نوع كانال، بايستي جراحان هنگام جراحي در منطقه سينوس و اوربيت براي كاهش آسيب‌هاي احتمالي با مورفولوژي و موقعيت آناتوميك IOC آشنايي كامل داشته باشند.