بررسي اثر تنوع كشت بر كاهش ريسك درآمد محصولات منتخب كشاورزان (مطالعه موردي: استان زنجان)

تنوع كشت همواره به عنوان راه حلي براي كاهش ريسك كشاورزي مطرح بوده است. هدف اين مطالعه بررسي ارتباط بلندمدت آثار تنوع كشت بر كاهش ريسك درآمدي كشاورزي در استان زنجان مي‌باشد. براي اين منظور در اين مطالعه طي دوره‌هاي زماني 1376 تا 1397 ابتدا از طريق شاخص هرفيندال، تنوع كشت در دوره‌هاي زماني برآورد شد و در گام بعدي با استفاده از فيلتر هودريك پرس كات تخمين ريسك درآمدي صورت گرفت. در نهايت با استفاده از الگوهاي تصحيح خطاي برداري (VECM)  اثر بلندمدت تنوع كشت بر ريسك درآمدي برآورد گرديد. باتوجه به نتايج الگوي بلندمدت مشخص است كه در بلندمدت با فزايش در سطح تنوع كشت ميزان نوسان درآمدي نيز كاهش خواهد يافت. اين نتيجه در سطح يك درصد معني‌دار بوده است. همچنين نتايج نشان داد كه چنانچه در كوتاه مدت شوكي نوسان درآمدي كشاورزان در استان زنجان را تحت تأثير خود قرار دهد، در بلندمدت حدود 4 دوره نياز خواهد بود تا اثر شوك بطور كامل تعديل شود. به عبارتي ديگر در هر دوره 25 درصد اثر شوك تعديل خواهد شد. لذا همانگونه كه نتايج ضرايب تصحيح خطا نيز نشان داد، بروز شوك‌هاي كوتاه‌مدت در درآمدهاي كشاورزان، نيازمند نزديك به چهار دوره زمان جهت تعديل آثار منفي وارده خواهد بود و لذا سياست‌گذار لازم است علاوه بر اينكه سياست‌هاي حمايتي را در راستاي تنوع بخشي به الگوهاي كشت هدايت مي‌كند، لازم است اين سياست‌ها را در جهت جلوگيري از بروز شوك‌هاي درآمدي تبيين نموده و در صورت بروز شوك نيز در دوره چهار ساله تعديل شوك، سياست‌هاي جبراني نظير ابزار بيمه‌اي را توسعه بخشد.