ارزيابي اثرات محرك‌هاي سيستم غذايي پايدار بر ناامني غذايي در خانوارهاي روستايي استان آذربايجان غربي

چالش‌هايي نظير تغييرات آب و‌ هوايي، ركود اقتصادي، شهرنشيني، جهاني‌شدن و كميابي و محدوديت در منابع طبيعي، سيستم‌هاي غذايي را تحت ‌فشار قرار داده و ناامني غذايي را به يكي از مسائل مهم روز دنيا تبديل نموده است كه به‌طورجدي بايد مورد توجه قرار گيرد. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسي عوامل مؤثر بر شكل‌گيري ناامني غذايي خانوارهاي روستايي در قالب رهيافت سيستم غذايي صورت گرفت. ابزار اصلي جهت سنجش ناامني غذايي خانوار پرسشنامه استاندارد HFIAS مي‌باشد. جامعه آماري اين پژوهش 304837 خانوار روستايي استان آذربايجان‌ غربي مي‌باشد. با استفاده از فرمول كوكران تعداد 482 خانوار به روش نمونه‌گيري طبقه‌اي چندمرحله‌اي به‌عنوان حجم نمونه آماري انتخاب شدند. نتايج نشان داد كه 17% از خانوارهاي روستايي در گروه امن غذايي و 83% از خانوارها درجات مختلفي از ناامني غذايي (خفيف، متوسط و شديد) را تجربه نموده‌اند. بر اساس نتايج، بين ناامني غذايي خانوار با متغيرهاي سن سرپرست خانوار، بعد خانوار، ميزان تحصيلات و ميانگين درآمد سالانه ارتباط معني‌داري وجود دارد. جهت سنجش محرك‌هاي تأثيرگذار سيستم غذايي بر وضعيت ناامني غذايي خانوار از روش تحليل حداقل مربعات جزئي (PLS) استفاده شد. ديگر نتايج نشان داد كه در مجموع محرك‌هاي سيستم غذايي تبيين‌كننده 65.5% از تغييرات ناامني غذايي مي‌باشند. با توجه به پتانسيل منطقه مورد مطالعه در بخش توليدات كشاورزي، بهبود و ارتقا امكانات زيرساختي و حمل‌ونقلي در بخش محرك‌هاي فناوري و زيرساختي و همچنين كاهش عوامل بي‌ثباتي و ناپايداري در دسترسي به غذا شامل نوسانات عرضه و قيمت مواد غذايي در بخش محرك‌هاي سياسي و اقتصادي به‌منظور كاهش ميزان ناامني غذايي در ميان خانوارهاي منطقه مورد مطالعه، پيشنهاد مي‌گردد.