آگاهي كشاورزان از مفهوم، علل و اثرات تغييرات اقليمي در مناطق روستايي استان خراسان جنوبي

آگاهي كشاورزان از مفهوم، علل و فرايند تغييرات اقليمي، رابطه مستقيم با سازگاري آنان نسبت به اثرات تغيير اقليمي و كاهش اين اثرات دارد. پژوهش حاضر نيز با هدف بررسي ميزان آگاهي كشاورزان نسبت به پديده تغييرات اقليم در مناطق روستايي شهرستان نهبندان از توابع استان خراسان جنوبي انجام شد. تعداد 180 كشاورز با محاسبه فرمول كوكران به‌عنوان جامعه نمونه تعيين شدند. روش نمونه‌گيري در تحقيق حاضر روش چندمرحله‌اي و در سطح روستاها بصورت تصادفي بود. مهم‌ترين ابزار گردآوري داده‌ها پرسشنامه بود كه روايي آن توسط متخصصان و پايايي آن با محاسبه ضريب آلفاي كرونباخ به ميزان 0.76 تأييد شد. تحليل داده‌ها در نرم‌افزار SPSS19 انجام و نتايج نشان داد كه حدود 11 درصد از كشاورزان هيچ اطلاعي از مفهوم تغيير اقليم نداشتند. در واقع، هنوز اين مفهوم در بين كشاورزان شناخته شده نيست و اينكه اين تغييرات كوتاه‌مدت است يا بلندمدت، هيچ اتفاق نظري وجود ندارد. هرچند آنها تغيير اقليم را به عنوان يك خطر جدي براي شهرستان نهبندان به خوبي درك كردند چون اثرات زيست‌محيطي، اقتصادي و اجتماعي آنرا همانند خشكسالي‌هاي مكرر، كاهش بارندگي، افزايش بيكاري و مهاجرت بويژه در بين جوانان، كاهش توليدات كشاورزي و قدرت خريد در سطح شهرستان را كاملاً حس كردند. متغيرهايي مانند سطح تحصيلات و حضور در دوره‌هاي آموزشي با آگاهي كشاورزان از تغييرات اقليمي رابطه مثبت و متغيرهايي مانند سن و تعداد فرزندان رابطه منفي و معني‌داري داشتند. لذا پيشنهاد مي‌شود با افزايش كميت و كيفيت دوره‌هاي آموزشي، آگاهي كشاورزان از پديده تغيير اقليم و نحوه سازگاري با آن را افزايش داد.