جستاري در برساخت ملي گرايي در جغرافياي سياسي ايران مبتني بر مفهوم حكومت مندي در عصر پهلوي اول

مفهوم حكومت مندي كه نخستين بار توسط ميشل فوكو در سال 1978 مطرح گرديد؛ مشتمل بر مطالۀ تكنيك ها، فرايندها و رويكردهايي است كه در چارچوب آن حكومت ها كليه ابعاد زيست شهروندان را كنترل مي نمايند. در چارچوب اين رويكرد شناختي؛ اين گفتمان اجتماعي - سياسي است كه در مقطع مشخص از تاريخ بُعد سياسي فضا را خلق مي نمايد. در اين راستا يكي از قلمروهاي موضوعي مهم در چارچوب مفهوم حكومت مندي؛ شناخت چگونگي ساخت مولفه هاي ناسيوناليسم متأثر از نقش آفريني گفتمان هاي حاكميت مي باشد. در اين ديدگاه هويت ملي صرفاً جنبۀ طبيعي ندارد بلكه امري برساخته مي باشد كه در گذر زمان توسط قدرت سياسي به صورت خاطرۀ جمعي تثبيت گرديده و احتمال بازساخت در آينده را نيز دارد. در اين مقاله كوشش گرديده با اتكا به روش تفسيري و با استفاده از مضمون نظري حكومت مندي گفتماني؛ چگونگي صورتبندي مفهوم ناسيوناليسم در عصر پهلوي اول و پيامد آن در جغرافياي سياسي ايران واكاوي گردد. يافته هاي تحقيق بيان گر آن است كه ساخت هويت ملي در عصر پهلوي اول بر مبناي گفتمان سراسربيني ناسيوناليسم باستان گراي ايراني در جهت همبستگي اقوام و طبقات اجتماعي ساماندهي گرديد. ضمن اينكه بخشي از مفصل بندي ملي گرايي بر اساس پيوند دهي و رابطۀ برساخته در مقابل «ديگري» با ارجاع به مؤلفه هاي تخاصم ژئوپليتيك پي ريزي شد. در اين انگاره رهبري فره ايزدي تنها عاملي بود كه مي توانست اقدام به برقراري عدالت فضايي ميان اقوام و طبقات مختلف اجتماعي نموده و با انطباق فضايي ملت و سرزمين قادر باشد ساخت جغرافياي سياسي ايران را تثبيت نمايد.