تحليل عوامل مؤثر بر خروج سرمايهء مالي از بخش كشاورزي روستاها (مورد: شهرستان دهگلان)

يكي از مشكلات ساختاري بخش كشاورزي، خروج سرمايه‌هايي است كه از اين فعاليت‌ در روستاها به‌دست مي‌آيد. خروج سرمايه عارضه‌اي رو به رشد در اقتصاد روستايي است كه اثرات منفي بر توسعه روستاها داشته و شكاف توسعه‌اي بين روستا و شهر را بيشتر مي‌كند؛ درحالي‌كه نگهداشت و بازچرخاني سرمايه‌هاي توليدشده در روستاها مي‌تواند بستري براي ارتقاي شاخص‌هاي توسعه روستايي فراهم نمايد. پژوهش‌ حاضر به واكاوي عوامل مؤثر بر خروج سرمايهء انباشته‌ شده از بخش كشاورزي در روستاهاي شهرستان دهگلان در استان كردستان پرداخته است. اين پژوهش از لحاظ روش، جزو پژوهش‌هاي توصيفي – تحليلي است. علاوه بر مطالعات كتابخانه‌اي - اسنادي، داده‌ي لازم با ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته به‌دست آمد. بر اساس فرمول كوكران تعداد 340 نمونه از ميان بهره‌برداران كشاورزي در روستاها با روش نمونه‌گيري طبقه‌بندي شده انتخاب شدند. براي اطمينان از نرمال بودن داده‌ از آزمون‌هاي كولموگروف اسميرونوف و ضريب همبستگي در نرم‌افزار SPSS استفاده شد؛ سپس براي تحليل عاملي داده‌ها از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري در نرم‌افزار smartpls استفاده شده‌است. نتايج پژوهش‌ بيانگر اثر مثبت و معنادار عوامل نهادي - مديريتي، اجتماعي و اقتصادي بر خروج سرمايه است. از ديدگاه بهره‌برداران روستايي، مهم‌ترين عامل تأثيرگذار بر خروج سرمايه عامل نهادي - مديريتي با بار عاملي 315/0 است؛ عوامل اجتماعي و اقتصادي به ترتيب در رتبه‌هاي بعدي قرار دارند. در عامل نهادي - مديريتي مهم‌ترين مؤلفه‌هاي تأثيرگذار بر خروج سرمايه عبارت‌اند از نبود يا حضور غيرموثر نهادهاي دولتي در بخش كشاورزي، ضعف حمايت‌ها و تسهيلات اين نهادها، و سرمايه‌گذاري ناكافي دولت در زيرساخت‌هاي روستاها. مهم‌ترين عوامل اقتصادي شامل درآمدزايي و اطمينان از بازگشت سرمايه و وجود زمينه‌هاي سرمايه‌گذاري در شهر است و از مهم‌ترين عوامل اجتماعي مي‌توان به مواردي همچون انگيزه سرمايه‌گذاري در اقتصاد شهري (به دليل سوددهي و بازدهي سرمايه، بازگشت سرمايه، حمايت‌هاي دولتي و...)، رفاه و امنيت رواني و اجتماعي سرمايه‌گذاري در شهر اشاره كرد.