ماهيت پرداخت تفاضل ديه از سوي ثالث و آثار آن

در مواردي كه ديه‌‌ قاتل بيشتر از مقتول باشد و اولياء دم خواستار قصاص باشند، استيفاي قصاص مستلزم رد تفاضل ديه به قاتل از سوي اولياءدم است. حال چنانچه شخص ثالث به هر نيّت و مقصودي و بدون اذن اولياء‌‌دم و به نام خود تفاضل ديه را بپردازد جاي طرح اين سؤال است كه ماهيّت حقوقي اين عمل چيست و چه آثاري در پي خواهد داشت. اهمّيّت موضوع بيش از ارائه‌‌ي يك نظريّه‌‌ي حقوقي است و همانطور كه خواهد آمد، تمسّك و التزام به يكي از ديدگاه‌‌هاي مطروحه در باب ماهيّت تفاضل ديه‌‌ي پرداخت‌‌شده از سوي ثالث، سرانجام مي‌‌تواند موجب قصاص يا رهايي وي تا وقت ديگر گردد. تحقيق حاضر به تفكيك ماهيّت ديه از تفاضل ديه و سپس ماهيّت تفاضل ديه‌‌ي پرداختي از سوي ثالث را مورد بررسي و واكاوي قرار داده و از اين رهگذر آراء حقوقدانان نيز مورد نقّادي قرار گرفته است. نتيجه‌‌ي پژوهش آن است كه ماهيّت تفاضل ديه صرفاً جبران خسارت و ماهيّت تفاضل ديه‌‌ي پرداخت‌‌شده از سوي ثالث، ضمن نقّادي ادلّه‌‌ي مخالفين، «هبه» است.