بازشناخت فقهي پرداخت ديه در موارد خاص از بيت‌‌المال

يكي از كاركردهاي فقهي و اقتصادي بيت‌المال پرداخت ديه در موارد خاص است. اين پژوهش درصدد است با روش توصيفي و تحليلي به اين سؤال اساسي پاسخ دهد كه پرداخت ديه در موارد خاص از بيت‌‌المال كدام است؟ نگارندگان تلاش نموده ‌‌اند با بررسي مستندات فقهي و روايي، پرداخت ديه در موارد خاص را بررسي كنند. زيرا بيت‌المال نسبت به پرداخت ديه مسئوليت دارد. در اين تحقيق مواردي همچون خطاي قاضي، ديه شخص بي‌‌عاقله، عدم وجود بينه براي مدعي و مدعي‌‌عليه، ديه قتل به سبب ازدحام جمعيت، فرار قاتل عمدي و شبه عمدي، مقتولي كه قاتلش معلوم نيست، جنايت لقيط؛ مقتول در فتنه و مقابله با شورشيان، تعارض دو اقرار در قتل، هايشات (جرح و قتل در هنگام ترس از شب و روز) و مقتول در پادگان نظامي، دفاع در مقابل تهاجم ديوانه، و جنايات نابينا احصاء گرديد، كه بايد از بيت‌المال پرداخت نمود، زيرا هدف از ايجاد آن، رسيدگي به مصالح مسلمين است و طبق قاعده‌‌ي «وَ لَا يَبْطُلُ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ» حفظ خون مسلمين و جلوگيري از باطل شدن آن، از اهداف اقتصادي بيت‌‌المال مي‌‌باشد.