حقوق خدمتگيران در برنامه پزشكي خانواده ايران

مقدمـه: دريافت‌كنندگان خدمات سلامت در برنامه پزشكي خانواده حقوقي دارند كه نظام ارائه خدمات ملزم به اجراي آن‌هاست. شناسايي اين حقوق، پيش ­زمينه ايجاد نظام كارآمد براي تضمين رعايت آن‌ها است. روش كار: مطالعه حاضر يك مطالعه تركيبي است كه در دو گام انجام شده است: مرور مقالات منتشرشده مرتبط با حقوق خدمتگيران در برنامه پزشكي خانواده ايران از سال 1401-1384 شمسي و سپس برگزاري نشست با هفت متخصص شامل دو متخصص اقتصاد سلامت، سه متخصص مديريت خدمات بهداشتي درماني، يك متخصص سياست‌گذاري سلامت و يك پزشك، به‌منظور جمع ­آوري نظرات آن ­ها براي تدوين سند حقوق خدمتگيران. يافته‌ها: در مرحله اول پنج مطالعه يافت شد كه متن كامل مقالات مورد مطالعه دقيق قرار گرفت. نتايج اين مرحله نشان داد كه آگاهي و نگرش مثبت مردم از حقوق خود، به­ ويژه در شهرهاي بزرگ در وضعيت مناسبي قرار ندارد و اين آگاهي با تحصيلات و سن ارتباطي معني‌دار و مثبت دارد. نتايج اين مرحله به شناسايي 40 مورد از مصاديق حقوق منجر گرديد. پس‌ازآن محققين با استفاده از نظرات متخصصين به تدوين سند حقوق خدمتگيران مبادرت كردند. در اين سند 12 حق شامل ايمني، برخورداري از خدمات مؤثر، تداوم خدمت، رعايت شأن و احترام، برقراري ارتباط مؤثر، محيط مطبوع، حفظ حريم خصوصي، اظهارنظر و شكايت، انتخاب خدمتگر، دسترسي به خدمت، دسترسي به اطلاعات و مشاركت در تصميم‌گيري برشمرده ­شده است. نتيجه‌گيري: با توجه به عزم سياست‌گذاران كشور در مورد گسترش اجراي برنامه پزشكي خانواده به شهرهاي با جمعيت بيش از ۲۰ هزار نفر، تدوين و اجراي اين سند مي‌تواند به ارتقاء كيفيت خدمات و رضايتمندي افراد منجر شود.