سياست هاي ژاپن در مواجهه با سالخوردگي جمعيت: درس‌هايي براي ايران

تجربه سالخوردگي جمعيت در ژاپن و ميزان تأثيرگذاري سياست‌هاي مختلف اجرا شده در اين كشور درس‌هاي مهمي براي سالخوردگي جمعيت در ايران دارد. اين تجربه نشان مي‌دهد كه اولاً، افزايش ميزان باروري پس از رسيدن به يك سطح حداقلي، بيش از حد انتظار پيچيده و احتمالاً غيرقابل انجام است. چنين موضوعي موجب اصلاح سياست‌گذاري ژاپن و اتخاذ رويكردهايي براي جامعه‌ مستقل از سن افراد شد. بدين‌معنا كه مردم با هر سني بتوانند با حداكثر توانايي خود نقش فعالي در جامعه داشته باشند. درس دوم تأثير حافظه تاريخي ملت‌ها از تصميم‌هاي گذشته و نحوه مواجهه با آن در تصميم‌گيري سياستمداران فعلي است. به‌كارگيري سياست‌هاي تركيبي و چندوجهي نيز ازجمله درس‌هايي است كه مي‌توان از تجربه ژاپن آموخت. درس آخر چگونگي رويكرد ژاپن در شناسايي موانع فرهنگي و استفاده از برنامه‌هاي اجتماعي در كنار مشوق‌هاي مالي و اقتصادي مي‌باشد. مثال‌ها و تجربه‌هاي متعدد در اين پژوهش به تفصيل بحث و بررسي شده است و با استفاده از داده‌هاي جمعيتي موجود در بانك‌هاي داده سازمان ملل، مركز آمار ايران و با مطالعه اسناد دست اول منتشر شده توسط دولت ژاپن در پايگاه‌هاي نهادهاي مربوطه، شاخص‌هاي جمعيتي ايران با ژاپن مورد مقايسه قرار گرفت، كشوري كه در مقايسه با ساير كشورها با بيشترين سرعت به جامعه‌اي فوق‌سالخورده تبديل شد و به اذعان بسياري از انديشمندان و تحليل‌گران اين حوزه، مجموعه سياست‌هاي متنوع و مؤثري را براي مواجهه با اين پديده به‌كار برده است.