تحليل كلامي نظريات تفسيري متكلمين درباره مفهوم «لقاءالله»

مسئله «لقاءالله» با هويتي كلامي يكي از مسائل مهم قرآني است كه خداوند درباره تصديق و تكذيب آن «وعده و وعيد» فراواني داده است واز اصول اعتقادات يا فروع اصلي آن‌ها محسوب مي‌شود. به همين جهت تأملات پژوهشي پيرامون آن داراي ضرورت است و تضارب آراء ديدگاه‌هاي كلامي وعرفاني درباره اين مفهوم ازيك سو واختلاف نظر اماميه واهل تسنن پيرامون آن از سوي ديگر بر ضرورت تحقيق مي‌افزايد. اين مقاله با هدف بررسي تطبيقي نظرات مفسرين اماميه واهل تسنن سعي نموده است به روش توصيفي، تحليلي به استقراء وسيع در آراي ايشان پرداخته و به تحليل تأثير مباني كلامي ايشان در نظرات تفسيري آنان درباره مساله لقاءالله بپردازد. از يافته‌هاي تحقيق اين است كه نشان داده مبناي كلامي نظير «تجسيم» و «تشبيه» زمينه‌ساز تفسير لقاءالله به مواردي نظير رؤيت جسماني است و مبنايي نظير «تنزيه صرف» زمينه‌ساز تفسير لقاءالله به مواردي شبيه لقاء ثواب و عقاب است. اماميه با مباني كلامي كه با مشي معتدل بين تنزيه و تشبيه جمع نموده‌اند با حمل لقاءالله بر شهود باطني و رؤيت تجليات الهيه، داراي موضع تفسيري متفاوتي شده‌اند.