سنجش يكپارچه آسيب‌پذيري و تصميم‌گيري براي تاب‌آوري مؤثر در برابر سوانح طبيعي «زلزله» (نمونۀ موردي: كلان‌شهر تبريز)

يكي از مهمترين مخاطراتي كه همواره شهرها را تهديد مي‌نمايد، خطر وقوع زلزله است. اين مخاطره با قدرت بالاي تخريب ساختمان‌ها و زيرساخت‌هاي شهري، خسارات بسياري را در ابعاد مالي و جاني به شهرها متحمل مي‌كند. از اين‌رو، به‌منظور افزايش ظرفيت مقابله با خطرات زلزله، افزايش تاب آوري شهري اخيراً به يك اولويت اساسي براي اكثر دولت‌ها تبديل شده است. بر اين اساس، پژوهش حاضر با هدف سنجش يكپارچه‌ آسيب پذيري مناطق ده گانه‌ كلان‌شهر تبريز بر اساس ويژگي هاي تاب آوري و شاخص‌هاي فيزيكي مرتبط و تصميم گيري براي تاب آوري مؤثر در برابر زلزله نگارش شده است. در اين راستا، روش پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر ماهيت تحليلي-اكتشافي مي‌باشد. به‌منظور تجزيه و تحليل اطلاعات نيز از تكنيك‌هاي AHP در نرم‌فزار Expert Choice، PROMETHEE  و تحليل GAIA و GAIA Web و نظرات 25 نفر از خبرگان استفاده شده است. نتايج پژوهش نشان مي دهد كه مناطق 9، 6 و 2 به ترتيب با امتياز 0.445، 0.374 و 0.293 از تاب آوري زياد، مناطق 5 و 7 به ترتيب با كسب امتياز 0.196 و 0.142 از تاب‌آوري متوسط، مناطق 4، 8 و 3 به ترتيب با امتياز 0.090-، 0.130- و 0.236- از تاب آوري كم و مناطق 10 و 1 با كسب امتياز 0.468- و 0.526- از تاب‌آوري خيلي‌كم در برابر زلزله برخوردار مي‌باشند. همچنين حدود 11 درصد از بافت كلان‌شهر تبريز در پهنه‌ آسيب‌پذيري خيلي‌زياد و حدود 13.5 درصد در پهنه آسيب‌پذيري زياد قرار دارند. بنابراين سياست‌گذاري مناسب در راستاي مديريت بحران زلزله به‌ويژه در استحكام‌سازي ساختمان‌ها و برنامه‌ريزي كاربري اراضي شهر ضرورتي اجتناب‌ناپذير مي‌باشد.