تحليل كيفيت محيطي جاذبه‌هاي گردشگري شهري و مدل‌سازي اثرات آن بر رضايتمندي گردشگران؛ (نمونۀ موردي: شهر زنجان)

هدف تحقيق حاضر، مدل‌‌سازي كيفيت محيطي جاذبه‌هاي گردشگري بر رضايتمندي گردشگران شهر زنجان است. روش تحقيق از نوع توصيفي-تحليلي است ‌‌‌‌كه به ‌‌روش پيمايشي انجام گرفته است. جامعۀ‌‌‌‌ آماري پژوهش گردشگران سال 1400 شهر زنجان است. تعداد نمونۀ لازم 350 نفر و به‌منظور تحليل داده‌ها از آزمون آماري تحليل عاملي و  Tتك‌نمونه‌‌اي در نرم‌افزار EXCEL و از روش مدلسازي معادلات ساختاري (SEM) در محيط نرم‌افزار Amos Graphics استفاده شد. در گام اول با روش تحليل عاملي؛ هفت عامل، به‌عنوان عوامل مؤثر كيفيت محيطي جاذبه‌‌هاي گردشگري محدوۀ مورد مطالعه؛ همچنين، شاخص‌‌هاي انتخابي دربارۀ رضايتمندي گردشگر از مدل آكاما و كيتي 2003 (مدلي برمبناي مدل سروكوال) استخراج شد. نتايج نشان مي‌دهد كه ميزان رضايتمندي گردشگران از كيفيت محيطي جاذبه‌هاي گردشگري، با مقدار (2.64) كمتر از حد متوسط است. همچنين عوامل و متغيرهاي مكنون شناسايي شده مطرح شده در پژوهش توانسته‌اند 68 درصد واريانس اثرات مؤلفه‌هاي كيفيت محيطي جاذبه‌هاي گردشگري بر رضايتمندي گردشگران را تبيين كنند كه عامل پويايي اقتصادي و اجتماعي با اهميت نسبي و ضريب تأثير 0.80 داراي بيشترين بار عاملي است. نتايج نهايي مدل معادلات ساختاري نشان مي‌دهد كه كيفيت محيطي جاذبه‌هاي گردشگري محدودۀ مورد مطالعه در وضع موجود تأثير كم به ميزان 0.31 بر رضايتمندي گردشگران دارند و از ميان عامل‌‌هاي پنهان كيفيت محيطي؛ عامل خدمات معيّن گردشگري با ضريب تأثير 0.83 و عامل خدمات عمومي شهري با 0.80 بيشترين نقش و اهميت نسبي را داشته‌‌اند كه نشانگر غلبۀ نگاه بخشي‌نگر برنامه‌هاي كالبدي و برنامه‌هاي توسعۀ اقتصادي-اجتماعي 5 سالۀ كشور در بحث كيفيت محيطي جاذبه‌هاي گردشگري است. رسيدن به وضعيت مطلوب نيازمند نگاه آمايش‌محور با تدوين ضوابط اختصاصي در حريم جاذبه‌‌هاي گردشگري شهر زنجان و طراحي بناهاي مجاور مطابق ضوابط اختصاصي گردشگري با هماهنگي و مشاركت همۀ وزارتخانه‌ها و نهادهاي ذي‌مدخل با الزامات قانوني و اجرايي كافي است.