شناسايي و تحليل عوامل مؤثر در توسعۀ گردشگري با رويكرد آينده‌ پژوهي (نمونۀ موردي: شهر شوش)

امروزه صنعت گردشگري با توجه به اثرگذاري فراوان در ابعاد اقتصادي، اجتماعي- فرهنگي، زيست‌محيطي و كالبدي بر جوامع، يكي از مهم‌ترين عوامل توسعۀ همه‌جانبه در سطح جهان شناخته شده و مي‌تواند نقش مهمي در توسعۀ پايدار داشته باشد. پايداري توسعۀ گردشگري نيازمند به‌كارگيري عوامل قابل‌اندازه‌گيري در هر يك از ابعاد توسعۀ پايدار است. شهر شوش يكي از مستعدترين مناطق گردشگري كشور در زمينۀ بناهاي باارزش تاريخي و باستاني است؛ اما با وجود تمدني غني و مواهب طبيعي به‌دليل مشخص‌نبودن هدف‌ها و سياست‌هاي گردشگري منظم در قالب برنامه‌هاي اجرايي و سازماني، از يك سيستم منظم آينده‌نگري گردشگري برخوردار نبوده و سهم متناسب با خود را در صنعت گردشگري كسب نكرده است. هدف پژوهش، شناسايي و تحليل عوامل مؤثر در توسعۀ گردشگري شهر شوش با رويكرد آينده‌پژوهي و بررسي ميزان و چگونگي تأثيرگذاري اين عوامل بر يكديگر است. تحقيق حاضر براساس هدف، از نوع توسعه‌اي كاربردي است. روش گردآوري اطلاعات روش كتابخانه‌اي و اسنادي و ميداني است. جامعۀ آماري پژوهش شامل 20 نفر از كارشناسان مرتبط با گردشگري و برنامه‌ريزي شهري و منطقه‌اي است كه 56 متغير در قالب شش بُعد (كلان و فرااستاني، اقتصادي، مديريتي، فرهنگي و اجتماعي، زيست‌محيطي و كالبدي) با استفاده از روش دلفي و نظر خبرگان شناسايي شدند. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از ماتريس اثرات متقاطع (ميك‌مك) استفاده شده است كه درنهايت 13 عامل كليدي: امنيت و آرامش گردشگري، بودجۀ دولتي در رابطه با گردشگري، اختصاص منابع مالي در بخش گردشگري، كارآفريني، تقويت اقتصاد محلي، رقابت، دفاتر گردشگري، مؤسسات و آژانس‌هاي مسافرتي گردشگري، برگزاري جشنواره‌ها، وجود صنايع دستي، مشاركت شهروندان، ظرفيت تحمل محيط زيست، توسعۀ امكانات تفريحي و سرگرمي، مكان‌يابي مناسب مراكز تجاري بيشترين تأثير را بر وضعيت توسعۀ گردشگري شهر شوش دارند.