سنجش و تحليل وضعيت دسترسي به دارايي‏هاي معيشتي در نواحي روستايي شهرستان مريوان در راستاي تأمين معيشت روستاييان

در پژوهش حاضر، وضعيت دسترسي دارايي‏هاي معيشتي در ميان روستاهاي شهرستان مريوان مورد سنجش و تحليل قرار گرفت. ماهيت اين پژوهش توصيفي-تحليلي، كمّي-كيفي و روش گردآوري، مبتني بر روش پيمايشي است. در بخش كمّي، نحوۀ دسترسي به دارايي‏هاي معيشتي و در بخش كيفي، راهبردهاي موجود روستاييان در ارتباط با دسترسي به دارايي‏ها و تأمين معيشت، مورد بررسي و شناسايي قرار گرفت. جامعۀ آماري در بخش كمّي مشتمل بر سرپرستان خانوار روستايي شهرستان بود كه با بهره‌گيري از فرمول كوكران و روش توزيع طبقه‏اي، 320 پرسشنامه به‌صورت تصادفي ساده در ميان سرپرستان خانوار، دربرگيرندۀ 56 متغير قابل‌اندازه‏گيري، پنج بُعد اصلي (انساني، مالي، طبيعي، فيزيكي و اجتماعي) دارايي‏هاي معيشتي، توزيع شد. در بخش كيفي، مصاحبه‏هاي عميق با افراد گوناگوني انجام شد كه به‌صورت هدفمند و با روش گلوله‌برفي شناسايي شدند. تجزيه‌وتحليل يافته‏ها در بخش كمّي با آزمون تي ‏تك‌نمونه‏اي و در بخش كيفي با روش تئوري بنيادي نشان دادند كه سطح دسترسي روستاييان شهرستان مريوان با توجه به ميانگين نامناسب محاسبه‌شده برابر با 2.64 در سطح معني‌داري 0.05، در وضعيت رضايت‌بخشي قرار ندارد. تنها در بُعد دارايي‏هاي طبيعي بود كه به‌صورت شكننده و نسبي، وضعيت دسترسي تا حدي رضايت‌بخش ارزيابي شد. همچنين 63 ضعف در قالب مؤلفه‏هاي ضعف برنامه‏ريزي، سياستگذاري و مديريتي توسعه‏اي؛ نامناسب‌بودن محيط كسب‌وكار منطقه؛ مديريت امنيتي مرز؛ ضعف قوانين و حمايت‌ها؛ ضعف در زيرساخت‏هاي كالبدي مورد نياز توسعۀ اقتصادي؛ كمبود سرمايۀ مردم محلي و ضعف‌هاي اجتماعي-فرهنگي، مهم‌ترين علل و عوامل و كاستي‏هايي بودند كه وضعيت نامناسب موجود دسترسي روستاييان شهرستان مريوان به دارايي‏هاي معيشتي را موجب شده‏اند. فروش دارايي‏ها، افزايش فشار بر منابع آب و زمين، مهاجرت، كاهش مصرف، افزايش مصرف پس‏اندازهاي مالي، قرض‌گرفتن، وام‌گرفتن، روي‏آوردن به مشاغل كاذب و قاچاق كالا (كولبري و واسطه‌گري) افزايش ساعات كار و اجاره‌دادن زمين‏ها؛ مهم‌ترين، راهبردهاي اتخاذي روستاييان است.