رابطه سيستم‏هاي مغزي / رفتاري، تكانش گري و كاهش اهميت تأخيري با رفتارهاي پرخطر در نوجوانان: نقش واسطه‏اي اختلال در تنظيم هيجان

نوجواني دوره‌اي از تحول اساسي در رشد عاطفي، اجتماعي، عصبي و شناختي است كه با افزايش آسيب‏پذيري در برابر صدماتي مانند تصادفات رانندگي، جرائم خشونت‏آميز، اعتياد و روابط جنسي همراه است. بر اين اساس هدف پژوهش حاضر بررسي نقش واسطه‌اي اختلال در تنظيم هيجان در رابطه با سيستم‌هاي مغزي / رفتاري، تكانش گري و كاهش اهميت تأخيري در رفتارهاي پرخطر دانش‏آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم بود. تعداد 321 نفر از دانش آموزان دختر و پسر به شيوه‏ي نمونه‏گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند. مقياس‏هاي به‌كاربرده در اين پژوهش شامل مقياس خطرپذيري نوجوانان ايراني علي زاده محمدي (1387)، مقياس سيستم فعال‏سازي رفتاري/ بازداري رفتاري Carver and White (1994)؛ مقياس تكانش گري Linam (2013)؛ مقياس انتخاب پولي Kirby و همكاران (1999) و مقياس اختلال در تنظيم هيجان Graz and Roemer (2004) بود. تحليل داده‌ها به روش همبستگي پيرسون و مدل‏يابي معادلات ساختاري با استفاده از نرم‌افزارهاي AMOS نسخه 24 و SPSS نسخه 23 انجام گرديد. سيستم فعال‏سازي/بازداري رفتاري و اختلال در تنظيم هيجان بر رفتارهاي پرخطر اثر مستقيم داشت. اختلال در تنظيم هيجان در رابطه سيستم فعال‏سازي/بازداري رفتاري و تكانش گري بر رفتارهاي پرخطر اثر غيرمستقيم داشت. بر اساس نتايج به‌دست‌آمده از پژوهش حاضر مي‏توان گفت جهت كاهش شيوه رفتارهاي پرخطر بايد به تنظيم هيجاني، سيستم مغزي / رفتاري و تكانش گري توجه گردد. اين يافته‏ها مي‏تواند دستاوردهاي كاربردي در سبك تربيتي نوجوانان داشته باشد.